Việt Nam khó vào Watch List MSCI trong kỳ đánh giá năm 2026

Rạng sáng 24-6, MSCI sẽ công bố Báo cáo phân loại thị trường thường niên - Ảnh: HỮU HẠNH

Rạng sáng 24-6-2026 (giờ Việt Nam), Morgan Stanley Capital International (MSCI) sẽ công bố Báo cáo phân loại thị trường thường niên (Annual Market Classification Review). Đây là báo cáo quan trọng nhất trong năm liên quan đến việc đánh giá và xếp hạng các thị trường chứng khoán toàn cầu.

Khả năng vào Watch List năm nay tương đối khó

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc khối phân tích - nghiên cứu Công ty Chứng khoán Agribank, đánh giá nhiều khả năng Việt Nam chưa được MSCI đưa vào Watch List trong năm nay.

Cụ thể, rạng sáng ngày 19-6, MSCI đã công bố Báo cáo đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu năm 2026, trong đó ghi nhận tích cực một loạt cải cách mà Việt Nam đã triển khai.

Tuy nhiên, MSCI vẫn giữ nguyên toàn bộ 18 tiêu chí đánh giá, trong đó 8 tiêu chí ở mức cần cải thiện, đồng nghĩa chưa có thêm điểm cộng nào so với kỳ trước.

Trong đó, một số tiêu chí chưa đáp ứng đầy đủ liên quan đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài bao gồm giới hạn sở hữu nước ngoài, room ngoại, quyền bình đẳng của nhà đầu tư nước ngoài, thị trường ngoại hối, công bố thông tin bằng tiếng Anh, thanh toán - bù trừ (CCP) và khả năng chuyển nhượng.

Đồng quan điểm với ông Khoa, ông Phạm Nguyễn Hoàng Huy - chuyên gia phân tích Công ty cổ phần đầu tư FinSuccess - cho biết khả năng Việt Nam được vào Watch List trong năm nay là tương đối khó.

Trong số 8 điểm trừ, 3 vấn đề trọng yếu mà MSCI yêu cầu cải thiện gồm sở hữu và quyền lợi của khối ngoại, thị trường ngoại hối và cơ chế bù trừ thanh toán. Đây có thể được coi là “bộ ba quyền lực” quyết định của một dòng vốn lớn.

Nếu chưa đáp ứng được 3 yếu tố này, các quỹ khổng lồ toàn cầu đơn giản là không thể giải ngân an toàn vào thị trường Việt Nam. Các tiêu chí khác như bán khống, cho vay chứng khoán chỉ là những công cụ “nâng cao”, không có vẫn giao dịch được.

MSCI giữ 8 tiêu chí ở mức cần cải thiện đối với Việt Nam - Ảnh: MSCI

Kỳ vọng vào kỳ đánh giá năm 2027

Ông Huy nhận định khả năng Việt Nam được vào Watch List sẽ cao hơn vào năm 2027 - khi CCP đi vào vận hành trọn vẹn, đáp ứng được tiêu chí liên quan đến bù trừ thanh toán. Về tiêu chí liên quan đến room ngoại, các cơ quan quản lý đã yêu cầu tất cả các công ty đại chúng phải rà soát, xác định rõ và công khai minh bạch trần room ngoại trước tháng 9-2026.

Theo chuyên gia FinSucces, khi mọi thứ được công khai và đưa vào khung dữ liệu chuẩn, các doanh nghiệp sẽ không thể tự ý điều chỉnh room ngoại một cách tùy tiện nữa. Việc này giúp gỡ bỏ rào cản về "tính thiếu dự báo" mà các quỹ ngoại của MSCI đang lo ngại.

Ngoài ra, CCP cũng sẽ là “bệ phóng” để ra mắt NVDR (chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết) - một sản phẩm mà Thái Lan đã áp dụng rất thành công để thu hút dòng vốn ngoại. Tuy nhiên, đáp ứng được tiêu chí này sẽ tương đối thách thức khi hơn 1% chỉ số MSCI Vietnam IMI hiện chịu ảnh hưởng bởi tình trạng room ngoại còn lại ở mức thấp hoặc đã gần kín.

Bên cạnh đó, chỉ tiêu liên quan đến tự do hóa ngoại hối cũng sẽ phải theo dõi thêm khi vấn đề này liên quan trực tiếp tới Ngân hàng Nhà nước. Mục tiêu quan trọng của Ngân hàng Nhà nước là giữ ổn định tỉ giá vĩ mô, kiểm soát lạm phát và chống tháo chạy dòng vốn (chảy máu ngoại tệ). Do đó, Ngân hàng Nhà nước bắt buộc phải quản lý chặt chẽ tiền ngoại tệ vào/ra phải có lý do, có chứng từ rõ ràng.

Chuyên gia FinSucess cho biết MSCI chú trọng vào hiệu quả thực thi của những cải cách hơn là chỉ tập trung vào việc thị trường mục tiêu đã có đủ chính sách hay điều kiện hay chưa. Việc ban hành chính sách mới chỉ là bước khởi đầu, điều quan trọng hơn là các cải cách đó phải vận hành ổn định, minh bạch và tạo ra thay đổi có thể đo lường được.

Chính phủ Việt Nam và các cơ quan quản lý đang liên tục cho thấy những nỗ lực trong việc nâng tầm thị trường chứng khoán, thu hút nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Những cải cách trong thời qua và sắp tới sẽ dần chứng minh được hiệu quả, đưa thị trường chứng khoán Việt Nam lên một vị thế mới.