Bật quạt kiểu này không mát mà còn làm nhà nóng hơn: Nhiều người vẫn đang thực hiện

Nhiều người vẫn nghĩ cứ bật quạt thật mạnh là phòng sẽ nhanh mát hơn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, cách dùng quạt sai không những không giúp làm dịu không khí mà còn khiến căn phòng trở nên bí bách, oi nóng hơn.

Vào những ngày nắng nóng, thói quen phổ biến của nhiều gia đình là bước vào phòng, đóng kín cửa rồi bật quạt ở mức cao nhất. Cảm giác ban đầu có thể là dễ chịu vì có luồng gió thổi vào người. Nhưng chỉ một lúc sau, không ít người lại thấy phòng hầm hập, không khí nặng nề và càng ngồi lâu càng khó chịu.

Vấn đề không hẳn nằm ở chiếc quạt, mà ở cách sử dụng. Đặc biệt, bật quạt trong phòng kín, không có đường thoát cho khí nóng là một sai lầm rất nhiều người mắc phải.

Ảnh minh họa

Sai lầm khiến càng bật quạt, phòng càng oi

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (US EPA), quạt điện di động không làm lạnh không khí. Thiết bị này chỉ làm không khí chuyển động và giúp cơ thể cảm thấy mát hơn nhờ hỗ trợ quá trình bay hơi mồ hôi. EPA cũng khuyến cáo không dùng quạt điện trong phòng kín khi nắng nóng cực đoan; thay vào đó, nên đặt quạt sao cho có thể đẩy khí nóng ra khỏi phòng hoặc hút luồng khí mát hơn vào trong.

Điều này lý giải vì sao nhiều người có cảm giác “càng bật quạt càng nóng”. Nếu căn phòng vốn đã hấp nhiệt, cửa đóng kín, rèm không che nắng, đồ đạc nhiều và không khí không được lưu thông, chiếc quạt chỉ đang đảo đi đảo lại khối khí nóng sẵn có. Người ngồi trong phòng vẫn thấy có gió, nhưng đó không phải luồng khí mát.

Bộ Năng lượng Mỹ (US Department of Energy) cũng nhấn mạnh, các loại quạt tạo ra hiệu ứng gió giúp con người thấy dễ chịu hơn, chứ không phải thiết bị làm mát căn phòng như điều hòa. Vì vậy, bật quạt trong phòng trống hoặc phòng kín nhiều giờ không giúp nhiệt độ phòng giảm xuống đáng kể.

Ảnh minh họa

Một sai lầm khác là đặt quạt sát tường, sát tủ, trong góc phòng hoặc nơi bị vật cản chắn gió. Khi đó, luồng khí không có đường đi, không khí nóng khó thoát ra ngoài, khiến hiệu quả làm mát càng giảm.

Mở cửa sai thời điểm cũng có thể khiến quạt phản tác dụng

Không ít người cho rằng bật quạt thì phải mở cửa cho “thoáng”. Tuy nhiên, mở cửa vào thời điểm ngoài trời đang nóng hơn trong nhà có thể khiến hơi nóng tràn vào, còn quạt sẽ tiếp tục thổi luồng khí nóng đó đi khắp phòng.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị, ban ngày, khi nhiệt độ ngoài trời cao hơn trong nhà, nên đóng cửa sổ, che rèm hoặc mành để chặn nắng trực tiếp. Ngược lại, sau khi trời tối, nếu nhiệt độ ngoài trời thấp hơn trong nhà, có thể mở cửa sổ để tận dụng không khí ban đêm làm mát không gian sống.

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng đưa ra khuyến cáo tương tự: nên đóng cửa sổ, rèm, mành vào ban ngày và mở vào ban đêm khi nhiệt độ bên ngoài đã giảm.

Ảnh minh họa

Như vậy, bật quạt hiệu quả không đồng nghĩa với mở cửa mọi lúc. Nếu mở cửa giữa trưa nắng, luồng khí nóng từ bên ngoài có thể khiến căn phòng càng oi hơn. Trong trường hợp này, chiếc quạt không sai, sai là cách tạo luồng gió.

Bật quạt thế nào để nhà mát hơn?

Nguyên tắc quan trọng nhất khi dùng quạt mùa hè là tạo đường lưu thông cho không khí. Thay vì đặt quạt sát người rồi bật số lớn, người dùng nên quan sát xem khí nóng trong phòng có đường thoát ra ngoài hay không.

Khi ngoài trời đã mát hơn, có thể đặt quạt gần cửa sổ, cửa ra vào hoặc vị trí thông thoáng để đẩy khí nóng ra ngoài. Nếu nhà có hai cửa hoặc hai cửa sổ ở vị trí đối diện, có thể tạo luồng gió chéo: một phía đón khí mát hơn, một phía đẩy khí nóng ra. Đây là cách giúp không khí trong phòng được thay mới, thay vì chỉ quay vòng tại chỗ.

Ngoài ra, không nhất thiết phải bật quạt ở số lớn nhất. Trong căn phòng đang nóng hầm hập, gió mạnh có thể khiến hơi nóng tạt vào người rõ hơn. Mức gió nhẹ đến trung bình, kết hợp chế độ xoay, thường giúp không khí phân tán đều hơn và dễ chịu hơn.

Ảnh minh họa

Nếu sử dụng điều hòa, quạt lại là “trợ thủ” hữu ích. Theo EVN, kết hợp quạt điện với điều hòa giúp luồng khí lạnh lan tỏa đều trong phòng, nhờ đó người dùng không cần hạ nhiệt độ điều hòa quá thấp. EVN khuyến nghị mức nhiệt điều hòa hợp lý vào mùa hè là khoảng 26–28°C để vừa đảm bảo sự thoải mái, vừa tiết kiệm điện.

WHO cũng khuyến nghị khi dùng điều hòa có thể đặt khoảng 27°C và bật thêm quạt, cách này giúp căn phòng có cảm giác mát hơn. Tuy nhiên, trong điều kiện nhiệt độ quá cao, người dân không nên coi quạt là giải pháp làm mát duy nhất. Cần kết hợp che nắng, hạn chế thiết bị tỏa nhiệt, uống đủ nước, lau người bằng nước mát hoặc di chuyển tới nơi mát hơn nếu cần.