Bác sĩ nói về cảm giác bất lực khi bệnh nhân đến muộn, không thể làm gì hơn

Các bác sĩ luôn khuyến cáo mỗi người hãy quan tâm sức khỏe thông qua khám định kỳ - Ảnh minh họa

Hôm vừa rồi, tôi khám cho một bệnh nhân đặc biệt. Em mới 29 tuổi, là giáo viên tiếng Trung, một cô gái Đà Nẵng một thân một mình ra Hà Nội lập nghiệp. Em cầm theo tập hồ sơ và phim chụp cắt lớp vi tính từ một bệnh viện tư đến gặp tôi qua lời giới thiệu của một đồng nghiệp.

Nhìn những lát cắt trên tấm phim CT, tôi thật sự tiếc nuối: Quả thận bên trái của em đã giãn độ IV, nhu mô mỏng dính như tờ giấy, chức năng gần như đã hỏng hoàn toàn.

Tôi nhìn em, xót xa hỏi: "Em có đau lưng bao giờ không? Em đã siêu âm ổ bụng bao giờ chưa? Em chưa từng phát hiện bất thường này sao?".

Em lí nhí bảo: "Dạ em chỉ thấy hơi mỏi mỏi vùng lưng thôi ạ. Cách đây hơn một năm em đi khám ở phòng khám, bác sĩ bảo có cái nang thận, cứ theo dõi thôi không cần làm gì. Vì công việc đi dạy bận quá, lại thấy không đau đớn gì nên em cũng bẵng đi, không kiểm tra lại...".

Bệnh của em thực chất là hẹp niệu quản vị trí đổ vào bàng quang. Nếu em được phát hiện sớm từ những năm trước, các bác sĩ chỉ cần làm một cuộc phẫu thuật tạo hình cắm lại niệu quản - bàng quang là có thể giữ lại vẹn nguyên quả thận.

Nhưng vì sự "im lặng" đáng sợ của căn bệnh, quả thận ấy đã âm thầm đầu hàng, ứ nước chuyển sang giai đoạn muộn.

Tôi nhẹ nhàng tư vấn em nên nhập viện để chụp xạ hình đánh giá chính xác một lần cuối, rồi tính phương án mổ nội soi cắt bỏ quả thận đã hỏng để tránh nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng sau này.

Nghe đến hai từ "cắt thận", mắt cô giáo trẻ nhòe đi.

Em cúi đầu, giọng nghẹn lại: "Anh cho em suy nghĩ thêm vài ngày nhé... Ngoài này em ở có một mình, để em gọi điện trao đổi với bố mẹ ở trong quê đã ạ...".

Câu nói của em chạm mạnh vào lòng tôi. Những người con xa quê lập nghiệp, lúc khỏe mạnh thì thanh xuân phơi phới, nhưng đến khi đối mặt với bệnh tật, giữa bốn bề thủ đô xa lạ, nỗi cô đơn và sợ hãi lớn đến nhường nào.

Tôi bảo: "Em cứ suy nghĩ và bàn kỹ với gia đình đi. Nếu em muốn về quê mổ để gần bố mẹ tiện chăm sóc, anh sẽ giới thiệu những đồng nghiệp giỏi nhất trong Đà Nẵng cho em, em không phải lo nhé".

Câu chuyện của cô giáo trẻ chưa kịp nguôi ngoai thì sáng nay, tại phòng khám, tôi lại gặp một trường hợp khác của một chị bệnh nhân 54 tuổi.

Cách đây 3 năm, chị vào viện cấp cứu vì một cơn đau quặn thận dữ dội. Bác sĩ kiểm tra phát hiện viên sỏi niệu quản kích thước 6mm đang rơi xuống gây tắc nghẽn, nhưng tình trạng lúc đó chưa cần mổ. Bác sĩ kê đơn thuốc cho về uống để sỏi tự ra và hẹn ngày khám lại.

Chị uống hết đơn, thấy người êm ru, không còn đau nữa. Cộng thêm cuộc sống bận rộn, chị tự nghĩ chắc sỏi ra rồi nên quên luôn lời hẹn của bác sĩ. Đến hôm nay, sau 3 năm chị mới thong thả đi kiểm tra lại.

Các cụ có câu thành ngữ rất thấm: "Hết rên quên thầy".

Lúc đau đớn quằn quại, chúng ta sẵn sàng đánh đổi mọi thứ, tha thiết mong bác sĩ cứu giúp. Nhưng chỉ cần cơn đau vừa dứt, cơ thể vừa êm, chúng ta lại dễ dàng quên đi những lời dặn dò, quên đi lịch hẹn tái khám, rồi ném mình vào guồng quay bận rộn của cơm áo gạo tiền.

Bà con cần hiểu rằng, cơ thể con người, đặc biệt là hệ tiết niệu, có những khoảng lặng rất nguy hiểm. Khi một viên sỏi kẹt lại hoặc một đoạn đường tiểu bị hẹp, cơ thể có thể chỉ đau dữ dội lúc đầu (cơn đau cấp tính). Sau đó, quả thận "chịu đựng" và thích nghi, cơn đau biến mất nhưng sự tàn phá thì vẫn diễn ra âm thầm từng ngày.

Thường thì tất cả bệnh nhân mà tôi khám, tôi đều dặn dò rất kỹ: "Kể cả sau này anh chị không còn đau một chút nào nữa, đúng ngày hẹn vẫn phải quay lại để em kiểm tra. Bởi vì chỉ cần rơi vào 5 - 10% trường hợp sỏi bị kẹt lại không ra được, dù không đau, nó vẫn sẽ âm thầm làm hỏng quả thận của mình".

Cuộc sống vất vả, ai cũng phải mưu sinh, đặc biệt là những người con đang phải bôn ba nơi đất khách quê người. Chúng ta nỗ lực làm việc hằng ngày suy cho cùng cũng là vì muốn gia đình, bố mẹ bớt lo lắng.

Nhưng các bạn ơi, món quà lớn nhất mà đứa con xa quê có thể gửi về cho cha mẹ chính là sự bình an và khỏe mạnh của bản thân mình.

Vậy nhé! Hãy quan tâm nhiều hơn tới sức khỏe của bản thân, chủ động chăm sóc cho bản thân mình nhiều hơn nhé!