Cận thị học đường tăng vọt, TP.HCM ghi nhận hơn một nửa học sinh mắc tật khúc xạ

Trẻ đo thị lực tại Bệnh viện Mắt TP.HCM - Ảnh: THU HIẾN

Ngày 19-6, TS Trần Đình Minh Huy - khoa khúc xạ Bệnh viện Mắt TP.HCM - cho biết tật khúc xạ là một trong năm nhóm bệnh trọng tâm của chương trình phòng chống mù lòa toàn cầu. Trong đó cận thị chiếm khoảng 2/3 đến 3/4 các trường hợp tật khúc xạ.

Vì vậy, cận thị hiện nay không chỉ là vấn đề điều chỉnh thị lực mà đã trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng.

Theo dự báo, đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ mắc cận thị. Tuy nhiên tại khu vực Đông Á và Việt Nam, con số này có thể lên tới gần 2/3 dân số. Đồng thời dự kiến có khoảng 3 tỉ người trên thế giới trong độ tuổi lao động trên toàn cầu mắc cận thị và cần được kiểm soát.

Đáng chú ý, khoảng 1 tỉ người sẽ mắc cận thị nặng vào năm 2050 trên toàn thế giới. Khi đó cận thị không còn đơn thuần là việc đeo kính để cải thiện thị lực mà sẽ đi kèm với nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng có thể dẫn đến mù lòa, tạo ra gánh nặng rất lớn về kinh tế và xã hội.

Ngày nay, khái niệm "vùng an toàn của cận thị" gần như không còn tồn tại. Mỗi một độ cận tăng thêm đều đồng nghĩa với việc tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh lý đáy mắt và các biến chứng gây suy giảm thị lực.

Nguyên nhân là do cận thị liên quan trực tiếp đến sự kéo dài của trục nhãn cầu. Độ cận càng cao thì nhãn cầu càng bị kéo giãn, làm tăng nguy cơ tổn thương võng mạc và các cấu trúc quan trọng khác của mắt.

Bác sĩ Huy cho hay các nghiên cứu quốc tế cho thấy mỗi độ cận tăng thêm làm tăng khoảng 67% nguy cơ liên quan đến một bệnh lý mù lòa. Ngược lại, nếu kiểm soát được mỗi độ cận, nguy cơ phát triển các bệnh lý gây mù có thể giảm khoảng 40%. Điều đó cho thấy việc kiểm soát cận thị có ý nghĩa rất lớn trong việc giảm gánh nặng mù lòa cho cộng đồng trong tương lai.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu tại Hà Nội và TP.HCM cũng cho thấy tỉ lệ cận thị ở học sinh đã dao động từ 50 - 60% (thời điểm 2021 - 2025). Điều đó phản ánh thực trạng cận thị đang trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng cấp thiết.

Một dấu mốc quan trọng khác là năm 2024, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã bắt đầu xem xét việc công nhận cận thị là một bệnh lý mạn tính thay vì chỉ là một tật khúc xạ đơn thuần. Điều này cho thấy cách tiếp cận đối với cận thị trên thế giới đang thay đổi mạnh mẽ.

"Có thể khẳng định rằng cận thị đang là một vấn đề sức khỏe toàn cầu với nguy cơ gây mù lòa và gánh nặng kinh tế ngày càng gia tăng. Việc kiểm soát cận thị, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên, là xu hướng tất yếu của ngành nhãn khoa hiện đại", TS Huy nói.

Bệnh viện Mắt TP.HCM đi theo hướng rất mới đang triển khai là kiểm soát tiền cận thị, tức là can thiệp sớm ngay từ khi trẻ có nguy cơ cao phát triển cận thị.