Ghế ô tô cho trẻ em có lắp được ở hàng ghế phía trước không? Rất nhiều người đang hiểu nhầm

Từ ngày 1/7 tới đây, quy định bắt buộc sử dụng ghế chuyên dụng (car seat) cho trẻ em khi tham gia giao thông bằng ô tô sẽ chính thức được áp dụng. Điều luật mới này đã thúc đẩy làn sóng quan tâm mạnh mẽ từ các gia đình trong việc tìm kiếm và lắp đặt thiết bị bảo vệ phù hợp cho con em mình. 

Tuy nhiên, bên cạnh việc chọn mua, vị trí lắp đặt ghế ô tô như thế nào cho đúng quy chuẩn lại là vấn đề đang gây ra nhiều tranh cãi. Khảo sát thực tế cho thấy không ít phụ huynh vẫn duy trì thói quen lắp ghế trẻ em ở hàng ghế lái phụ phía trước để tiện quan sát và dỗ dành trẻ. Đây là một hiểu nhầm về an toàn kỹ thuật nghiêm trọng, có thể vô hiệu hóa khả năng bảo vệ của thiết bị khi xảy ra va chạm.

Ảnh minh họa

Nguy cơ chấn thương từ hệ thống túi khí hàng ghế trước

Theo các khuyến cáo kỹ thuật từ Cơ quan Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Hoa Kỳ (NHTSA), hàng ghế trước hoàn toàn không phải là nơi phù hợp để thiết lập ghế an toàn cho trẻ em. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cơ chế hoạt động của hệ thống túi khí được trang bị tại vị trí này. 

Túi khí ô tô được thiết kế để bảo vệ người trưởng thành với lực bung cực mạnh và tốc độ mở ra lên tới 300 km/h. Đối với cơ thể non nớt của trẻ nhỏ, đặc biệt là khi ngồi trên ghế loại quay ngược về sau, lực tác động từ túi khí khi bung ra sẽ đẩy thẳng vào cấu trúc ghế, gây ra những chấn thương đốt sống cổ và vùng đầu vô cùng nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, một câu hỏi kỹ thuật thường gặp là đối với các dòng xe đặc thù chỉ có duy nhất một hàng ghế, ví dụ như xe tải cabin đơn hoặc xe thể thao hai chỗ, thì việc bố trí ghế trẻ em sẽ được xử lý ra sao. Các chuyên gia an toàn giao thông quốc tế chỉ ra rằng, phụ huynh chỉ được phép lắp đặt ghế trẻ em ở hàng ghế trước của những loại xe này với điều kiện bắt buộc là hệ thống túi khí bên hành khách phải được chủ động ngắt kích hoạt (tắt bằng công tắc cơ học hoặc cảm biến tự động). 

Ảnh minh họa hoạt động của túi khí trên xe ô tô

Trong trường hợp hệ thống túi khí của xe không thể tắt được, việc đặt trẻ em ngồi tại vị trí này, đặc biệt là trẻ sơ sinh sử dụng ghế quay ngược, là điều tối kỵ vì nguy cơ chấn thương do túi khí là không thể kiểm soát

Tiêu chuẩn xác định vị trí an toàn và hệ lụy từ ghế đã qua sử dụng

Để tối ưu hóa năng lực bảo vệ của thiết bị, các nghiên cứu từ Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khẳng định hàng ghế sau mới là khu vực an toàn nhất cho mọi trẻ em dưới 13 tuổi. Việc đặt trẻ ngồi ở hàng ghế sau giúp tăng khoảng cách vật lý từ vị trí của trẻ đến điểm va chạm trực diện phía trước, từ đó giảm đáng kể lực quán tính đè nặng lên cơ thể. 

Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC - Hoa Kỳ) cũng chứng minh rằng, việc sử dụng ghế chuyên dụng đặt ở hàng ghế sau giúp giảm hơn 50% nguy cơ chấn thương nghiêm trọng cho trẻ nhỏ so với việc chỉ thắt dây an toàn thông thường của xe.

Dù ở độ tuổi nào, ghế ô tô dành riêng cho trẻ vẫn nên ưu tiên lắp đặt ở hàng ghế sau (Ảnh minh họa)

Một sai lầm phổ biến khác liên quan đến tâm lý tiết kiệm của nhiều gia đình là việc tìm mua hoặc sử dụng lại các dòng ghế ô tô cũ đã qua sử dụng. Các chuyên gia kỹ thuật cảnh báo rằng các cấu trúc nhựa và dây đai của ghế ô tô có niên hạn sử dụng và sẽ bị thoái hóa, giòn gãy theo thời gian dưới tác động của nhiệt độ khoang xe. 

Nguy hiểm hơn, nếu chiếc ghế đó từng nằm trong một phương tiện gặp tai nạn, các vết nứt vỡ vi mô trong kết cấu chịu lực bên trong hoàn toàn không thể phát hiện bằng mắt thường, khiến ghế bị mất khả năng hấp thụ xung lực trong lần va chạm tiếp theo.

Các quy tắc kỹ thuật để đảm bảo hiệu quả bảo vệ tối đa

Việc lắp đặt ghế ô tô cho trẻ chỉ thực sự phát huy tác dụng khi phụ huynh tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kiểm tra định lượng. Tổ chức an toàn trẻ em Safe Kids Worldwide khuyến nghị người dùng thực hiện "Quy tắc 1 inch" bằng cách nắm chặt phần đáy ghế nơi tiếp giáp với hệ thống khóa ISOFIX hoặc dây an toàn của xe và lắc mạnh. Nếu ghế dịch chuyển quá 2,5 cm về bất kỳ hướng nào, điều đó đồng nghĩa với việc hệ thống chưa được siết đủ chặt và cần phải được điều chỉnh lại.

Ngoài ra, tư thế thắt dây an toàn cho trẻ cũng cần được lưu ý qua vị trí của khóa cài ngực, luôn phải được điều chỉnh nằm ngang tầm nách của trẻ chứ không được hạ thấp xuống vùng bụng nhằm tránh gây chấn thương nội tạng khi phanh gấp. Đồng thời, vào mùa lạnh, phụ huynh tuyệt đối không nên cho trẻ mặc các loại áo phao hay áo khoác quá dày khi thắt dây an toàn. Độ phồng của áo khoác tạo ra một khoảng hở ảo lớn giữa cơ thể trẻ và hệ thống dây đai, dẫn đến nguy cơ dây đai bị lỏng lẻo và khiến trẻ bị văng ra ngoài dưới tác động của lực ly tâm khi xảy ra va chạm mạnh trên đường.

Ảnh minh họa