Bệnh viện chủ động lo cho bệnh nhân không có BHYT

Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy khám cho bệnh nhân sau phẫu thuật do tai nạn xe khách 29 chỗ lao xuống vực tại xã Hòa Thắng, tỉnh Lâm Đồng vào 6-4 - Ảnh: BVCC

Trong hoàn cảnh đó, một số bệnh viện đã làm cầu nối hỗ trợ mua thẻ BHYT và tìm kiếm thêm nguồn lực để người bệnh không bị bỏ lại giữa hành trình điều trị.

Bà Nguyễn Thị N. (43 tuổi, ngụ Lâm Đồng) cho biết con trai bà (19 tuổi) không may gặp tai nạn giao thông dẫn đến chấn thương sọ não nặng, gãy hai chân và tay phải. 

Sau khi được cấp cứu ban đầu tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận, con trai bà được chuyển lên Bệnh viện Chợ Rẫy vào ngày 7-4 để tiếp tục điều trị.

Món quà đầy ý nghĩa dành cho người khó khăn

Con trai bà làm nghề đi biển đánh bắt tôm cá, do hoàn cảnh khó khăn nên chưa tham gia bảo hiểm y tế (BHYT). Tuy nhiên điều khiến gia đình bà bất ngờ là ngay ngày hôm sau khi nhập viện, phòng công tác xã hội của Bệnh viện Chợ Rẫy đã hỗ trợ mua tặng thẻ BHYT cho
con bà.

Cầm trên tay phiếu thu BHYT do bệnh viện hỗ trợ, bà N. xúc động đến rơi nước mắt. Bà chia sẻ đây là món quà đầy ý nghĩa mà gia đình bà không ngờ tới. Vì điều kiện kinh tế hạn chế, gia đình chưa từng quan tâm BHYT, chỉ đến khi con trai gặp tai nạn và phải điều trị dài ngày, bà mới nhận ra tầm quan trọng của việc tham gia BHYT.

Ông Lê Minh Hiển, Trưởng phòng công tác xã hội Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết bệnh viện đang triển khai chương trình hỗ trợ bệnh nhân chưa có thẻ BHYT, mua thẻ ngay trong quá trình điều trị, trên phạm vi toàn quốc. 

Theo ông Hiển, khi bệnh nhân nhập viện Bệnh viện Chợ Rẫy không có BHYT, khoa lâm sàng phối hợp thông báo đến phòng công tác xã hội của bệnh viện để hỗ trợ mua thẻ BHYT cho bệnh nhân.

Với các trường hợp khó khăn, bệnh viện sẽ mua tặng BHYT; còn với những gia đình có khả năng chi trả, bệnh viện hỗ trợ mua giúp đúng giá Nhà nước quy định, không phát sinh chi phí. "Trong khoảng 15 phút, cô bác nhận phiếu thu có ghi rõ hạn dùng", ông Hiển nói.

Ông Hiển cho biết chương trình này được Bệnh viện Chợ Rẫy triển khai từ tháng 4-2025, ban đầu tại khoa ung bướu và khoa chăm sóc giảm nhẹ, với mục tiêu 100% bệnh nhân xuất viện có BHYT. Sau đó mô hình được mở rộng ra toàn bệnh viện.

Thông qua kết nối với một đơn vị trung gian có mạng lưới trên cả nước, bệnh viện có thể hỗ trợ mua BHYT cho người dân ở tất cả các tỉnh thành, tương ứng 33 khu vực bảo hiểm xã hội. 

Nhờ đó không chỉ bệnh nhân tại TP.HCM mà cả người dân ở các địa phương như Cà Mau, Cần Thơ, Đà Nẵng... cũng có thể tham gia. Từ ngày 8-4-2025 đến 8-4-2026, Bệnh viện Chợ Rẫy đã mua tặng BHYT cho 159 người bệnh với tổng số tiền 196 triệu đồng, đồng thời mua hộ thân nhân BHYT cho 75 người bệnh.

Một điểm đáng chú ý là với mô hình này, 100% người bệnh khi đến Bệnh viện Chợ Rẫy đều được tiếp cận và mua BHYT ngay trong thời gian điều trị.

Nhiều nơi hỗ trợ mua BHYT

Bà Lưu Hoàng Linh, Phó trưởng phòng công tác xã hội Bệnh viện E (Hà Nội), cho biết từ ngày 13-6-2025, Bệnh viện E cũng đã thí điểm triển khai chương trình hỗ trợ mua BHYT cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn. 

Chương trình triển khai trước tiên tại khoa cấp cứu, áp dụng cho các trường hợp nhập viện trong tình trạng khẩn cấp như đột quỵ, tai nạn giao thông, cấp cứu thảm họa... 

Ngay khi tiếp nhận người bệnh chưa có thẻ BHYT, nhân viên công tác xã hội sẽ nhanh chóng xác minh thông tin, thu thập dữ liệu cần thiết (như căn cước công dân), đồng thời đánh giá hoàn cảnh kinh tế.

Với những trường hợp khó khăn, bệnh viện chủ động vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ kinh phí mua thẻ BHYT kịp thời, đảm bảo quyền lợi điều trị. Thời gian hoàn tất thủ tục thường trong ngày hoặc chậm nhất sau 24 giờ kể từ khi đề xuất. 

Theo bà Linh, thẻ BHYT có thể có hiệu lực ngay hoặc sau thời gian chờ (thường là 30 ngày), tùy vào việc tham gia lần đầu hay nối tiếp. Trong thời gian chờ, nếu người bệnh gặp khó khăn, bệnh viện tiếp tục huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ chi phí điều trị và sinh hoạt, đảm bảo quá trình chăm sóc không bị gián đoạn.

Từ khi triển khai, chương trình đã hỗ trợ mua thẻ BHYT cho 10 người bệnh có hoàn cảnh khó khăn và hướng dẫn một trường hợp cao tuổi nhận thẻ theo chế độ tại địa phương. Nhờ sự hỗ trợ kịp thời, nhiều người bệnh đã tiếp cận chính sách BHYT, giảm đáng kể gánh nặng chi phí, đặc biệt với các ca bệnh nặng, điều trị dài ngày hoặc cần kỹ thuật cao. Các gia đình người bệnh cảm kích khi được hỗ trợ mua thẻ ngay tại bệnh viện, thay vì phải tự xoay xở trong điều kiện cấp bách.

Một trong những tình huống điển hình là vụ cháy nhà trọ rạng sáng 7-1-2026. Bệnh viện E đã tiếp nhận cùng lúc 17 người bệnh trong tình trạng cấp cứu. Bên cạnh công tác chuyên môn khẩn trương, phòng công tác xã hội đã nhanh chóng có mặt để hỗ trợ tâm lý, ổn định tinh thần cho người bệnh và người nhà. 

Qua rà soát, phần lớn nạn nhân là lao động ngoại tỉnh, điều kiện kinh tế khó khăn. Có người chưa từng tham gia BHYT, có người vừa hết hạn thẻ chỉ vài ngày trước khi tai nạn xảy ra.

Thêm cơ hội sống cho bệnh nhi

Từ tháng 6-2025, Bệnh viện Nhi Đồng Nai đã triển khai hỗ trợ tặng thẻ BHYT cho những bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn khi nhập viện mà chưa có thẻ. 

Ông Đặng Cương Quyết, phòng công tác xã hội của Bệnh viện Nhi Đồng Nai, chia sẻ hiện chương trình đã được triển khai cho toàn bộ bệnh nhân, trong đó ưu tiên những gia đình đang chật vật giữa nỗi lo bệnh tật và gánh nặng cơm áo.

Trước đây việc mua BHYT cho bệnh nhi còn phải thông qua trung gian, khiến quá trình kéo dài và nhiều trở ngại. Nhưng bằng sự kiên trì kết nối, đến nay bệnh viện đã chủ động liên hệ trực tiếp với các đơn vị cung cấp BHYT tại địa phương, giúp hành trình này trở nên suôn sẻ hơn.

Với những trường hợp lần đầu tham gia, thẻ BHYT phải mất 30 ngày mới có hiệu lực. Trong thời gian chờ đợi đó, chi phí điều trị vẫn là một áp lực đè nặng lên vai gia đình bệnh nhi. Để không ai bị bỏ lại, phòng công tác xã hội lại tiếp tục những cuộc gọi, những lời kết nối, tìm đến các nhà hảo tâm để kịp thời san sẻ phần nào gánh nặng trước mắt.

Theo ông Quyết, giá trị của tấm thẻ BHYT không nằm ở con số hơn 1,2 triệu đồng để sở hữu, mà ở khả năng "gánh đỡ" phần lớn chi phí điều trị. Một ca bệnh 10 triệu đồng, nếu được BHYT chi trả 80%, gia đình chỉ còn lo khoảng 2 triệu đồng - một khoảng cách rất lớn so với việc phải tự xoay xở toàn bộ. Và khi số tiền cần hỗ trợ nhỏ lại, cánh cửa giúp đỡ từ cộng đồng cũng rộng mở hơn.

Niềm vui của những gia đình lần đầu cầm trên tay tấm thẻ BHYT thường rất giản dị, nhưng cũng rất sâu sắc. Có người chưa từng nghĩ mình sẽ có được điều đó, khi còn phải chạy lo từng bữa ăn.

Nhân rộng mô hình nâng cao hiệu quả BHYT

Từ 1-7, nhiều chính sách bảo hiểm y tế tăng quyền lợi cho người tham gia - Ảnh: TTO

Đánh giá về mô hình cho phép bệnh viện hỗ trợ người bệnh tham gia BHYT khi nhập viện mà chưa có thẻ, ông Nguyễn Quốc Thanh - Phó giám đốc BHXH TP.HCM - cho rằng đây là một giải pháp thiết thực, phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số hiện nay.

Mô hình này không chỉ tạo thuận lợi tối đa cho người bệnh mà còn góp phần mở rộng độ bao phủ, hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân.

Trong những năm qua BHXH TP.HCM luôn kiên trì định hướng lấy người dân làm trung tâm phục vụ, đồng thời chủ động phối hợp chặt chẽ với tất cả các cơ sở y tế như Bệnh viện Nguyễn Trãi, Bệnh viện Đa khoa Lãnh Binh Thăng, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức... nhằm tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, quy trình và hạ tầng công nghệ. Qua đó, nhiều mô hình linh hoạt và sáng tạo đã được triển khai, đưa chính sách BHYT vào thực tiễn một cách hiệu quả.

Theo ông Thanh, thực tế tại các bệnh viện cho thấy khi chính sách được triển khai sát với nhu cầu của người dân, hiệu quả mang lại rất rõ rệt. Đây cũng là cơ sở để BHXH TP.HCM tiếp tục phối hợp với Sở Y tế nghiên cứu hoàn thiện cơ chế và nhân rộng các mô hình phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách BHYT.