Bác sĩ cảnh báo triệu chứng của Ebola dễ bị bỏ qua

Đợt bùng phát Ebola mới tại khu vực Trung Phi đang tiếp tục gây lo ngại khi số ca nghi nhiễm đã vượt mốc 1.000. Đáng chú ý, chủng virus gây bệnh hiện chưa có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt, khiến các tổ chức y tế quốc tế phải khẩn trương triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh lan rộng.

Trước những diễn biến này, nhiều người dân bày tỏ lo ngại về nguy cơ Ebola xâm nhập vào Việt Nam, khả năng lây lan của dịch bệnh cũng như các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

Trao đổi với Người Đưa Tin, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền - Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao. 

Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh nào. Theo chuyên gia, hệ thống giám sát dịch tễ và kiểm dịch y tế vẫn đang được duy trì nhằm phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết nguy cơ Ebola bùng phát thành đại dịch toàn cầu tương tự Covid-19 là rất thấp.

"Ebola không phải là bệnh lây truyền qua đường không khí như Covid-19 hay bệnh sởi. Virus chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người bệnh đang có triệu chứng. 

Hơn nữa Việt Nam đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác giám sát dịch tễ và kiểm soát dịch bệnh tại các cửa khẩu quốc tế. Hiện nay, nguy cơ đối với người dân Việt Nam là rất thấp", BS. Huyền nhận định.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền - Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tuy vậy vị chuyên gia cũng nhấn mạnh việc theo dõi thông tin từ cơ quan y tế và duy trì cảnh giác trước các bệnh truyền nhiễm mới nổi vẫn là điều cần thiết.

Làm rõ hơn về cơ chế lây truyền của Ebola, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết virus không lây qua không khí mà chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc các dịch cơ thể của người bệnh như nước bọt, mồ hôi, chất nôn, phân, nước tiểu... 

Người mắc Ebola chỉ có khả năng lây bệnh khi đã xuất hiện triệu chứng. 

Những người đang trong thời gian ủ bệnh nhưng chưa có biểu hiện thường không phải là nguồn lây.

"Nguy cơ lây nhiễm cao nhất xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh đã có triệu chứng rõ rệt. Virus cũng có thể tồn tại trên các vật dụng bị nhiễm dịch tiết như quần áo, ga giường hoặc dụng cụ chăm sóc người bệnh", BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết.

Đối với môi trường như máy bay, vị chuyên gia cho rằng nguy cơ lây nhiễm không cao nếu chỉ ngồi gần người bệnh mà không tiếp xúc với dịch tiết. Tuy nhiên, trong trường hợp người bệnh có biểu hiện nôn ói, chảy máu hoặc phát tán dịch tiết, nguy cơ lây truyền sẽ tăng lên.

"Đó là lý do việc phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế có vai trò quyết định trong việc ngăn chặn nguồn lây", BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền nhấn mạnh.

Về dấu hiệu nhận biết bệnh, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết giai đoạn đầu Ebola rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm virus thông thường. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi và đau họng.

Sau vài ngày, bệnh có thể diễn tiến nặng hơn với các biểu hiện như nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban, xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc xuất huyết tiêu hóa. Bác sĩ cho hay yếu tố quan trọng để nhận diện nguy cơ mắc Ebola không chỉ nằm ở triệu chứng mà còn ở yếu tố dịch tễ.

"Nếu một người xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ và có tiền sử trở về từ khu vực đang lưu hành dịch Ebola trong vòng 21 ngày cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và khai báo trung thực lịch trình di chuyển. 

Người dân không nên tự chẩn đoán Ebola chỉ dựa trên các triệu chứng sốt hay mệt mỏi vì những biểu hiện ban đầu của bệnh rất giống nhiều bệnh lý khác", BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền khuyến cáo.

Dịch bệnh Ebola vẫn diễn biến phức tạp.

Theo BS. Huyền, Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng hoàn toàn không nên nhìn nhận bằng tâm lý hoảng loạn. Điều quan trọng nhất là hiểu đúng về bệnh, theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống và hợp tác với cơ quan y tế khi cần thiết.

Người dân nên duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, chủ động đến cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ sau khi trở về từ vùng có dịch. Không hoang mang nhưng cũng không chủ quan chính là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.

Trong bối cảnh dịch bệnh Ebola ghi nhận những diễn biến mới tại một số quốc gia, ngành y tế Hà Nội cũng đang tăng cường các biện pháp giám sát, kiểm dịch y tế nhằm chủ động phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam.

Tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, công tác kiểm dịch y tế được duy trì thường trực 24/24 giờ. Khu vực hành khách quốc tế nhập cảnh được bố trí hai luồng kiểm tra với bốn máy đo thân nhiệt tự động để giám sát sức khỏe, kịp thời phát hiện các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm.

Mỗi ca trực có 8 cán bộ y tế làm việc liên tục theo ba ca trong ngày, thực hiện giám sát thân nhiệt, khai thác thông tin dịch tễ, theo dõi sức khỏe hành khách nhập cảnh và sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.

BS. Nguyễn Hải Nam - Trưởng khoa Kiểm dịch Y tế quốc tế, CDC Hà Nội cho biết tại mỗi luồng nhập cảnh đều được bố trí một phòng khám và một phòng cách ly tạm thời để tiếp nhận, đánh giá tình trạng sức khỏe của hành khách có biểu hiện sốt hoặc các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm.

"Các trường hợp nghi ngờ sẽ được cách ly tạm thời và chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để theo dõi, chẩn đoán xác định và điều trị theo quy định", BS Nguyễn Hải Nam thông tin.

Theo đại diện CDC Hà Nội, trong trường hợp số lượng hành khách nghi mắc Ebola gia tăng, Sở Y tế Hà Nội đã xây dựng phương án phân luồng tiếp nhận về Bệnh viện Đa khoa Bắc Thăng Long nhằm bảo đảm năng lực cách ly, thu dung và điều trị.

Đến thời điểm hiện tại, CDC Hà Nội chưa ghi nhận trường hợp hành khách nhập cảnh nào có biểu hiện nghi ngờ mắc Ebola. Dù nguy cơ xâm nhập được đánh giá không cao, lực lượng kiểm dịch y tế vẫn tiếp tục duy trì trực 24/24 giờ, tăng cường giám sát để phát hiện sớm, xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ, không để dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.