Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi hàng đầu châu Á

Họp báo Hội nghị Năng lượng gió khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026) - Ảnh: C.CƯỜNG

Ngày 26-5, Ban tổ chức Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) phối hợp với báo Tài chính - Đầu tư đã tổ chức họp báo cung cấp thông tin về Hội nghị Năng lượng gió khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026).

Tiềm năng lớn cho điện gió ngoài khơi

Với chủ đề “Điện gió kiến tạo thịnh vượng tại châu Á - Thái Bình Dương: Xây dựng nền kinh tế vận hành bằng điện thông qua mở rộng quy mô điện gió và chuỗi cung ứng”, hội nghị tập trung vào các chủ đề then chốt định hình tương lai ngành điện gió trong khu vực.

Ông Bùi Vĩnh Thắng - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) - cho hay Quy hoạch điện 8 điều chỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 26-38 GW điện gió trên bờ và khoảng 6 GW điện gió ngoài khơi. 

Với mục tiêu này, nếu nhìn rộng ra các nước trong khu vực (ngoại trừ Trung Quốc và Ấn Độ), Việt Nam có thể coi là nước dẫn đầu, cả về điện gió trên bờ và ngoài khơi.

Theo ông Thắng, Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi rất tốt, khoảng 600 GW. Phần lớn là điện gió móng cố định vì thềm lục địa khá nông, giúp chi phí đầu tư thấp hơn so với các nước phải dùng móng nổi như Hàn Quốc, Nhật Bản... 

Đối với điện gió trên bờ, mục tiêu 26-38 GW là rất tham vọng, nếu có chính sách thông suốt và cơ chế thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa cũng như kết hợp với khối FDI. Nhu cầu điện của Việt Nam tăng trưởng hai con số, nên điện gió đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong cơ cấu năng lượng.

Theo tính toán, suất đầu tư cho một dự án điện gió ngoài khơi Việt Nam sẽ dao động từ khoảng 4 triệu đến 4,5 triệu USD/MW. 

Tuy nhiên, ông Thắng cho rằng thị trường điện gió ngoài khơi hiện tại liên quan tới chuỗi cung ứng đang khá căng thẳng. Đó là giá tua bin và các chi phí cung ứng dịch vụ đều tăng lên.

"Việt Nam là một thị trường mới, các nhà đầu tư sẽ đánh giá rủi ro cao hơn so với một thị trường đã trưởng thành" - ông Thắng nêu vấn đề xây dựng chiến lược điện gió ngoài khơi, bao gồm cơ chế giá phải đưa vào nhiều mục đích như cung ứng điện, phát triển ngành công nghiệp, chiến lược năng lượng, khả năng chịu đựng của nền kinh tế, của xã hội. 

Cần các cơ chế tổng thể

Ông Alessandro Antonioli - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của CIP - cho rằng Việt Nam đang ở vị thế tốt để thúc đẩy mạnh mẽ các dự án như cơ chế mua bán điện trực tiếp. Tuy nhiên, các công cụ để tăng tốc các dự án không phải chỉ là những cải thiện nhỏ lẻ, mà cần mang lại sự rõ ràng thực sự cho nhà đầu tư về khung thời gian cấp phép, khung giá bán điện. 

"Và quan trọng nhất là mẫu PPA (hợp đồng mua bán điện). Mẫu PPA hiện tại đang thiếu các yêu cầu cơ bản cho khả năng vay vốn quốc tế. Nhà đầu tư không thể rót thêm vốn nếu không biết điều kiện bán điện của mình là gì" - ông Alessandro Antonioli nói. 

Ông Nguyễn Tuấn - Trưởng ban thương mại PTSC - cho hay đang tập trung vào dự án xuất khẩu điện gió ngoài khơi sang Singapore với dự án liên quốc gia. Về chuỗi cung ứng, PTSC đang mở rộng bãi chế tạo tại Vũng Tàu, đầu tư tàu chuyên dụng, thiết bị nâng hạ hạng nặng. 

Thúc đẩy thành lập "Trung tâm công nghiệp dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng" tại miền Bắc và miền Nam. Trung tâm này sẽ không chỉ có năng lượng tái tạo mà còn có hydro xanh, amonia xanh. 

Do đó, ông Tuấn mong muốn Việt Nam cần phải nhanh chóng có những dự án điện gió ngoài khơi, thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa gắn với cơ chế giá phù hợp, tối ưu hóa để làm giảm giá thành.