Cựu nữ thanh niên xung phong kể chuyện 2 lần được gặp Bác Hồ

Năm tháng tuổi trẻ nơi "tọa độ lửa" của cựu nữ thanh niên xung phong

Những ngày tháng 5, chúng tôi tìm đến căn nhà nhỏ của bà Nguyễn Thị Lân ở phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An. Ở cái tuổi ngoài 80, mái tóc đã bạc trắng, làn da đã nhăn nheo, nhưng bà vẫn còn minh mẫn.

Bà Nguyễn Thị Lân là cựu nữ thanh niên xung phong 2 lần được gặp Bác Hồ.

Thấy chúng tôi nhắc đến Bác Hồ, ánh mắt của bà lại ánh lên niềm xúc động xen lẫn tự hào. Trong căn phòng khách, nơi dễ nhìn thấy nhất, bà chỉ vào bức ảnh đen trắng chụp cùng Bác Hồ và Đoàn đại biểu Quân khu IV năm 1969. Đây kỷ vật quý giá nhất được bà gìn giữ cẩn thận suốt nhiều năm qua.

"Tôi đứng hàng đầu, ngoài cùng bên trái, cách Bác chỉ chưa đầy một mét đó", bà cười, rồi lặng đi vài giây bởi dòng ký ức ùa về. 

Nữ cựu TXNP Nguyễn Thị Lân (hàng đầu, ngoài cùng bên trái) cùng Đoàn đại biểu đồng hương Quân khu 4 chụp ảnh lưu niệm với Bác Hồ.

Đó là vào năm 1965, khi vừa tròn 21 tuổi, Nguyễn Thị Lân tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước. Không lâu sau, cô gái trẻ được điều vào chiến trường Quảng Trị, bắt đầu những tháng ngày gian khổ nhưng hào hùng giữa đại ngàn Trường Sơn.

Tại đây, bà cùng đồng đội đảm nhận nhiệm vụ tải lương thực, vũ khí vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Nam, trên đường trở ra lại cáng thương binh từ trận mạc về tuyến ngoài để cứu chữa.

"Ngày nào cũng đi từ sáng sớm đến tối mịt mới về. Bom đạn, sốt rét và thiếu thốn khiến ai cũng gầy gò, xanh xao nhưng không ai lùi bước", cựu thanh niên xung phong nhớ lại.

Sau hai năm ở Trường Sơn, bà tiếp tục được điều về ngã ba Đồng Lộc, nơi được xem là "tọa độ lửa" thời bấy giờ. Tại đây, bà lần lượt giữ chức Đại đội phó rồi Đại đội trưởng Đại đội 557, một đơn vị chủ yếu là nữ thanh niên xung phong.

Bà cùng đồng đội tham gia thông đường để những tuyến xe vận tải đi qua. Thân hình nhỏ nhắn nhưng vô cùng gan dạ, nữ Đại đội trưởng ấy luôn sẵn sàng xông ra mặt đường để các chuyến xe lưu thông được an toàn. Những thành tích của bà góp phần giúp Đại đội 557 về sau được phong tặng Huân chương Độc lập.

Cuộc gặp không thể nào quên với Bác Hồ

Với thành tích xuất sắc, cuối năm 1967, bà Nguyễn Thị Lân lần đầu tiên được chọn vào đoàn đại biểu thanh niên ưu tú ra Hà Nội gặp Bác Hồ. Dù hôm ấy bà không được gặp Bác ở khoảng cách gần nhưng với bà đó vẫn là niềm hạnh phúc lớn lao.

Bà kể: "Ngày đó, Bác vì lịch trình bận rộn nên không thể gặp riêng từng người, chỉ đứng từ xa vẫy tay và mỉm cười. Với chúng tôi như vậy đã quá vinh dự rồi".

Gần 60 năm trôi qua, nhưng giây phút bà gặp Bác Hồ chưa bao giờ phai mờ.

Lần gặp đó đã tiếp thêm sức mạnh cho nữ cựu nữ thanh niên xung phong lòng gan dạ. Tại ngã ba Đồng Lộc, Đại đội trưởng Nguyễn Thị Lân không quản ngại gian khổ, và lập được nhiều chiến công.

Năm 1968, đơn vị của bà được công nhận là Đơn vị Quyết thắng, bản thân bà là một trong số hiếm hoi nữ thanh niên xung phong nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quân. Một lần nữa, bà lại vinh dự có mặt trong đoàn đại biểu 23 người Quân khu IV ra Hà Nội gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh vào tháng 6/1969 ở Phủ Chủ tịch. Trước khi vào gặp Bác, trưởng đoàn đã cử 7 đại diện trực tiếp gặp, báo cáo thành tích với Bác, trong đó có bà.

Nhắc lại giây phút ấy, giọng bà nghẹn lại: "Khi Bác bước ra, cả đoàn ùa tới ôm lấy Bác như con cháu lâu ngày gặp lại người thân. Bác nắm tay từng người, hỏi han rất ân cần". Bà nhớ rất rõ, theo thứ tự, bà là người thứ ba lên báo cáo thành tích với Bác. Giọng nói ôn tồn, cử chỉ thân mật của Bác khiến mọi người đều rưng rưng xúc động, nghẹn ngào…

Đã gần 60 năm trôi qua nhưng giây phút ấy, kỷ niệm ấy dường như còn ngưng đọng, lưu giữ trong tâm trí nữ thanh niên xung phong năm nào. Sau khi chiến tranh kết thúc, bà xuất ngũ, lập gia đình. Hai lần gặp Bác Hồ đã trở thành động lực giúp bà vượt qua tất cả khó khăn.

"Lời nói ấm áp, ánh mắt yêu thương, cử chỉ thân mật của Bác Hồ đã luôn thôi thúc tôi phải sống tốt, sống vui, sống khỏe, làm nhiều việc có ích cho Đảng, Nhà nước...", bà Lân vui vẻ nói.

Nhớ đến Bác, trở về đơn vị, bà đã đem hết nhiệt huyết của tuổi trẻ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Bà Trần Thị Hường, Thường vụ hỗ trợ thanh niên xung phong phường Trường Vinh, cho biết: "Sau khi xuất ngũ, trở về cuộc sống đời thường, bà Lân vẫn hoạt động sôi nổi các hoạt động tại địa phương. Hiện tại, bà Lân đang được hưởng các chính sách của thanh niên xung phong hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến".

Ông Võ Văn Lý, Phó Chủ tịch UBND phường Trường Vinh, thông tin, mới đây, địa phương đã đề nghị xét tặng 31 trường hợp, truy tặng 4 trường hợp trên địa bàn "Huy chương Thanh niên xung phong vẻ vang".

Đây là sự tri ân chính thức đối với những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ Thanh niên xung phong trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong các trường hợp này, đặc biệt có bà Nguyễn Thị Lân là người vinh dự được gặp Bác Hồ 2 lần.