Dạy trẻ đâu phải đòn roi
Các vụ bạo hành trẻ em dẫn đến hậu quả nghiêm trọng gần đây đang làm buốt tim nhiều người. Tại sao lại đến nỗi như vậy? Hàng xóm ở đâu, có nghe thấy tiếng khóc, có phản ứng gì không?
Ảnh clip cha dượng Bùi Trung Quốc đè đánh bé T.
Vụ việc người đàn ông ở Dĩ An bạo hành con riêng của "vợ hờ" mãi đến khi bị cơ quan công an tạm giữ hình sự thì người dân trong xóm mới nhận ra đó là hành vi bạo hành. Đa phần đều nói không biết tới tổng đài 111 hay tố giác như thế nào.
"Chỉ tưởng đó là dạy con"
Chúng tôi đến nơi xảy ra vụ việc ở hẻm 132 đường Trần Thị Dương, khu phố Đông Chiêu, phường Dĩ An (TP.HCM, khu vực Bình Dương trước đây), nhiều người trong xóm vẫn chưa khỏi bàng hoàng. Ban đầu họ chỉ nghĩ đó là dạy con, nhưng khi xem đoạn clip cháu T. bị đè ra đấm mới tá hỏa nhận ra là bạo hành trẻ em.
Vài ngày sau vụ việc người đàn ông tên Bùi Trung Quốc bị tạm giữ hình sự, xóm nhỏ vẫn chưa hết xôn xao. Có người biết người đàn ông này, cũng có người biết T. - đứa trẻ bị người đàn ông bạo hành. Nhiều người nhận xét người đàn ông bên ngoài hiền lành vui vẻ, không ngờ lại có hành vi như vậy.
Như anh H. (46 tuổi), hàng xóm gần nhà em T., cho biết vẫn thường xuyên gặp cháu, thỉnh thoảng thấy vài vết bầm tím hay tiếng khóc phát ra trong nhà.
"Mình tưởng nó chơi giỡn gì ở trường té bầm tay vậy thôi, lâu lâu nghe nó la khóc ở nhà thì nghĩ nó lì nên ba mẹ dạy. Đâu có ngờ ổng đánh dữ thần như trong cái clip trên mạng", anh H. nói.
Anh H. cho biết cũng chưa bao giờ thấy em T. than vãn với ai trong xóm, người đàn ông bạo hành thi thoảng gặp anh cũng chỉ kể lớt phớt về T..
"Nhiều lúc ngồi cà phê với ổng cũng nghe ổng nói nó lì, nhìn bực mình, nhưng không có kể đánh nó hay gì hết. Tới ngày ổng bị bắt, tôi đi làm về còn bất ngờ mà. Nếu biết ổng đánh con như vậy, chắc chắn tôi sẽ khuyên ngăn", anh H. chia sẻ.
Cũng giống anh H., chị Liên (đã đổi tên) chỉ cách nhà bé trai bị bạo hành vài căn cũng thừa nhận mình không nghĩ hành vi của người đàn ông đánh em T. là bạo hành trẻ em, song chị thừa nhận có thấy hơi quá.
"Ông xã tui hay tui đánh con mình cũng không có vật nó xuống đấm như vậy. Chỉ lấy roi bắt nằm trên giường, la mấy tiếng vậy thôi hà. Nói chứ đánh cũng xót con lắm", chị Liên chia sẻ.
Chị nói mẹ em T. cũng thường qua nhà than vãn người đàn ông hay đánh cháu bé nhưng không biết làm sao, chỉ đến khi thấy cháu bị đè xuống đấm mới đăng clip lên mạng nhờ cộng đồng giúp đỡ. Bản thân chị Liên thừa nhận nhiều lúc bức xúc mà không biết tố giác với ai vì nghĩ đây là vụ việc nhỏ trong gia đình.
Khi hỏi chị có biết tới tổng đài 111 không, người phụ nữ lắc đầu lia lịa. "Ăn rồi đi làm tối ngày, cũng ít xem tin tức để biết được những đường dây nóng đó. Qua vụ này chắc tui phải cập nhật nhiều hơn, để sau này thấy trẻ bị bạo hành còn biết đường tố giác. Nhìn thằng T. hiền vậy mà bị đánh riết cũng tội nghiệp", chị Liên bức xúc nói.
Theo bà Thu, nhiều người chưa biết Tổng đài 111 nên các vụ bạo hành thường chậm được can thiệp - Ảnh: NGỌC SANG
Tổng đài 111 vẫn còn xa lạ với nhiều người
Các em học sinh sống gần khu vực xảy ra vụ việc tại phường Dĩ An (TP.HCM) đang chơi bóng gần đó cho biết các em đều đã coi qua video và cảm thấy hoang mang, sợ hãi.
Các em chia sẻ rằng ở trường học cũng có vài bạn thường xuyên bị cha mẹ đánh đập, la mắng nên lầm lì, ít nói, thu mình. "Lớp em có bạn đi học mà lúc nào mặt cũng buồn so, không nói chuyện với ai. Có lần bạn kể bị ba đánh vì làm bài bị điểm kém", em M. (17 tuổi) nói.
Điều khiến các em bối rối là dù thấy bạn mình gặp vấn đề, các em lại không biết phải báo cho ai hay làm gì để giúp đỡ. "Tụi em chỉ an ủi bạn thôi, chứ cũng không biết gọi ai hay nhờ ai cả", em V. (17 tuổi) nói.
Khi chúng tôi nhắc đến tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em số 111, các em chỉ lắc đầu vì hoàn toàn chưa từng biết đến đường dây hỗ trợ này.
Bà Tạ Thị Bích Thu (57 tuổi, ngụ phường Gò Vấp) cho biết những ngày gần đây nhiều vụ bạo hành liên tiếp xảy ra khiến bà cảm thấy vô cùng đau lòng và bức xúc.
Là cộng tác viên trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, cũng là mẹ đỡ đầu của nhiều trẻ mồ côi do COVID-19, bà cho biết bản thân từng tiếp cận nhiều trường hợp trẻ bị bạo hành trong gia đình.
"Tôi từng gặp một bé gái khoảng 6 tuổi thường xuyên bị mẹ đánh chỉ vì học không vào. Mẹ đi bán vé số cả ngày, về lại gặp con khó dạy bảo nên xảy mâu thuẫn. Sau khi được tư vấn và hỗ trợ, người mẹ dần thay đổi cách dạy con, tình trạng bạo hành cũng không còn tái diễn nữa", bà Thu kể.
"Điều tôi thấy đáng lo hiện nay là nhiều vụ bạo hành xảy ra trong khu trọ khép kín, hàng xóm sống tách biệt và thường ngại lên tiếng vì sợ liên lụy. Đến khi sự việc trở nên nghiêm trọng, nhiều người mới day dứt vì đã không can thiệp sớm", bà Thu chia sẻ.
Bà Thu cũng nhận thấy việc tuyên truyền về quyền trẻ em hiện nay vẫn chưa thực sự sâu rộng. Riêng bà vẫn thường xuyên chia sẻ thông tin về tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em số 111 cho người dân xung quanh và lan tỏa trong Tổ tư vấn cộng đồng thuộc Hội Liên hiệp phụ nữ TP để mọi người biết cách lên tiếng khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị bạo hành.
Hẻm 132 đường Trần Thị Dương, khu phố Đông Chiêu, phường Dĩ An, TP.HCM - gần nơi xảy ra vụ bạo hành em T - Ảnh: AN VI
Những vết thương không nhìn thấy từ bạo hành trẻ em
Theo bác sĩ Hoàng Quách Việt (chuyên khoa tâm thần), khi trẻ em bị bạo hành kéo dài, não bộ sẽ chuyển từ trạng thái "học hỏi và khám phá" sang chế độ "sinh tồn". Đây là tình trạng được Harvard Center on the Developing Child gọi là "stress độc hại".
Những năm đầu đời là giai đoạn não bộ hình thành hàng triệu kết nối thần kinh, nên môi trường đầy sợ hãi và thiếu an toàn có thể để lại ảnh hưởng lâu dài đến khả năng tư duy, điều hòa cảm xúc và hành vi của trẻ.
Trẻ bị bạo hành thường xuất hiện các dấu hiệu như lo âu, dễ hoảng sợ, khó ngủ, gặp ác mộng, thu mình hoặc hung hăng bất thường, sa sút học tập, né tránh, đau bụng, đau đầu nhưng khám không rõ nguyên nhân. Nhiều em luôn trong trạng thái cảnh giác, sợ người lớn, nhạy cảm với phê bình, thậm chí "quá ngoan" vì đã quen với cảm giác sợ hãi.
Ngoài ảnh hưởng tâm lý, bạo hành còn tác động đến học tập khi trẻ giảm tập trung, trí nhớ kém, mất động lực hoặc phản ứng quá kích động trong lớp.
Sang chấn tuổi thơ còn làm tăng nguy cơ trầm cảm, lo âu, rối loạn sau sang chấn và nhiều bệnh lý nghiêm trọng khi trưởng thành.
Bác sĩ nhấn mạnh chỉ cần có một người lớn thực sự lắng nghe, bảo vệ và tạo cảm giác an toàn, trẻ đã có cơ hội giảm bớt tác động của "stress độc hại".
Rạch ròi giữa dạy và bạo hành trẻ em
Luật sư Tào Văn Dũng (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng cần phân biệt rạch ròi giữa việc dạy con và bạo hành trẻ em. Bởi theo quy định tại khoản 6 điều 4 Luật Trẻ em năm 2016, bạo lực trẻ em bao gồm có hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập, xâm hại thân thể, sức khỏe, lăng mạ, xúc phạm danh dự nhân phẩm, cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần trẻ em.
"Hành vi bạo hành trẻ em cũng tương đồng với hành vi bạo lực trẻ em nhưng nhấn mạnh đến tính chất côn đồ, mức độ tàn nhẫn, thời gian kéo dài, thường xuyên và thường để lại hậu quả nghiêm trọng", luật sư Dũng thông tin thêm.
Chỉ cần có hành vi bạo hành trẻ em là đã có cơ sở để xử phạt mà không cần đến hậu quả. Tuy nhiên, tùy thuộc vào tính chất, mức độ hành vi sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật sư cũng hướng dẫn: nếu người dân phát hiện có dấu hiệu hành vi bạo hành trẻ em cần báo ngay cho tổ trưởng khu phố, bà con trong khu vực để có biện pháp ngăn chặn kịp thời.
Đồng thời phải trình báo ngay cho cảnh sát khu vực, công an phường nơi xảy ra vụ việc hoặc tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em số 111. Trường hợp khẩn cấp thì báo cơ quan công an qua đường dây nóng tại địa phương hoặc điện thoại số 113.
Link nội dung: https://phapluatcongdan.vn/day-tre-dau-phai-don-roi-a53513.html