Không chỉ chữa bệnh, y học cổ truyền hướng tới phòng bệnh, dưỡng sinh

Đại hội đại biểu Hội Đông y thành phố Hà Nội lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra ngày 11-5 tại Hà Nội - Ảnh: D.LIỄU

Đây là chia sẻ của ông Lê Lương Đống, nguyên Phó giám đốc Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, tại Đại hội đại biểu Hội Đông y thành phố Hà Nội lần thứ XIII diễn ra ngày 11-5 tại Hà Nội.

Kết hợp giữa y học cổ truyền và hiện đại

Theo ông Đống, hiện nay khoảng 170 trong tổng số 194 quốc gia thành viên của Tổ chức Y tế thế giới đã đưa y học cổ truyền vào hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia. Khoảng 40% dược phẩm hiện đại hiện nay có nguồn gốc từ dược liệu và tri thức y học cổ truyền.

Nhiều loại thuốc, kỹ thuật điều trị bằng y học cổ truyền cũng đã được bảo hiểm y tế chi trả, tạo điều kiện để người dân tiếp cận đa dạng phương pháp điều trị hơn.

"Y học cổ truyền đang trở thành một cấu phần ngày càng quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, đặc biệt ở các bệnh mạn tính, dự phòng và phục hồi chức năng", ông Đống nhận định.

Bác sĩ Đinh Quyết Thắng, Phòng chuyên môn y học cổ truyền, Hội Đông y TP Hà Nội, cho rằng y học cổ truyền và y học hiện đại không phải là hai hệ thống đối lập, mà là hai lĩnh vực có cơ sở lý luận, phương pháp tiếp cận và ưu thế riêng.

Theo bác sĩ Thắng, y học hiện đại có thế mạnh về chẩn đoán, cận lâm sàng, cấp cứu, theo dõi diễn biến bệnh và xử trí các tình trạng cấp tính bằng các phương tiện kỹ thuật tiên tiến. Trong khi đó, y học cổ truyền có ưu thế trong điều trị hỗ trợ, điều hòa cơ thể, chăm sóc sức khỏe lâu dài, phục hồi chức năng, dưỡng sinh và phòng bệnh.

"Khi được kết hợp hợp lý, hai nền y học có thể tạo nên mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn, vừa phát huy khả năng chẩn đoán chính xác của y học hiện đại, vừa tận dụng giá trị hỗ trợ, phục hồi và nâng cao thể trạng của y học cổ truyền", bác sĩ Thắng nói.

Theo ông, trong thực tiễn khám chữa bệnh, mô hình kết hợp có thể triển khai ở nhiều mức độ khác nhau. Các phương tiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và theo dõi của y học hiện đại giúp xác định bệnh, đánh giá mức độ bệnh và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Song song đó, các phương pháp của y học cổ truyền như dùng thuốc, châm cứu, xoa bóp, dưỡng sinh, phục hồi chức năng có thể hỗ trợ giảm đau, cải thiện chức năng cơ thể và rút ngắn thời gian hồi phục.

Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với các bệnh mạn tính, bệnh cơ xương khớp, thần kinh, hô hấp cũng như các trường hợp cần chăm sóc giảm nhẹ và phục hồi chức năng.

Mỗi năm khám, điều trị cho hàng triệu lượt người

Tại đại hội, ông Nguyễn Văn Dung, Chủ tịch Hội Đông y TP Hà Nội, cho biết bình quân mỗi năm, các cơ sở thuộc Hội Đông y TP Hà Nội khám và điều trị cho từ 2 - 3 triệu lượt bệnh nhân.

Trong giai đoạn 2021 - 2025, toàn Hội đã khám và điều trị cho hơn 14,5 triệu lượt bệnh nhân, vượt gần 40% chỉ tiêu đề ra. Riêng năm 2023, có hơn 3,7 triệu lượt người được khám và điều trị, trong đó gần 1,67 triệu lượt được điều trị bằng các phương pháp không dùng thuốc.

Năm 2025, số lượt khám và điều trị đạt khoảng 3,25 triệu lượt người, với gần 2 triệu lượt được điều trị bằng các phương pháp không dùng thuốc.

Theo ông Dung, trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội Đông y TP Hà Nội sẽ hướng tới xây dựng tổ chức xã hội - nghề nghiệp vững mạnh, tăng cường kết nối đội ngũ lương y, lương dược, nhà khoa học và hội viên.

Bên cạnh đó, Hội sẽ chú trọng sưu tầm, chuẩn hóa, nghiên cứu ứng dụng, bảo tồn tri thức nghề, phát triển dược liệu và thúc đẩy kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.

"Trong đó, bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên trạng, mà phải gắn với chọn lọc, kiểm chứng, ứng dụng và truyền lại cho thế hệ sau bằng ngôn ngữ của thời đại mới", ông Dung nhấn mạnh.