Từ mai đến 7-5, Nam Bộ có thể mưa rào và dông diện rộng

Mưa đá to như quả trứng, thậm chí bằng quả bóng tennis ở xã Yên Sơn, tỉnh Phú Thọ chiều 2-5 - Ảnh: THANH TUYỀN

Chiều 4-5, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng dự báo thời tiết Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thông tin về đợt mưa dông, lốc, mưa đá hiếm gặp ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và dự báo thời tiết trong thời gian tới.

Mưa đá ở cả miền núi, trung du và đồng bằng là hiếm gặp

Theo ông Hưởng, trong các ngày 2 đến 4-5, dông, lốc, sét và đặc biệt là mưa đá đã gây thiệt hại nặng tại nhiều địa phương trên khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, đặc biệt khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc.

Số liệu ghi nhận được cho thấy chỉ tính riêng trong chiều tối và đêm ngày 2-5, dông, lốc, mưa đá đã xảy ra tại các tỉnh thành Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Hà Nội. Chiều tối và đêm 3-5 có thêm các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh.

"Thông thường mưa dông, lốc sét xuất hiện trong khoảng thời gian giao mùa tháng 4-5 và giai đoạn tháng 9-10 trên khu vực các tỉnh miền Bắc không phải là bất thường và không hiếm gặp.

Với giai đoạn đầu tháng 5 này, theo đánh giá sơ bộ, hiện tượng mưa đá xuất hiện tập trung nhiều trên cả khu vực miền núi, trung du và đồng bằng là một điều hiếm gặp" - ông Hưởng nói.

Nói về mưa đá kích thước lớn, có hạt đá cỡ quả trứng gà hoặc bóng tennis ở Phú Thọ và Thái Nguyên, ông Hưởng cho biết trong những ngày qua, khu vực này liên tục duy trì trạng thái nóng ẩm, có nắng ban ngày, làm tích lũy năng lượng đối lưu trong khí quyển.

Trong khi trên cao tồn tại rãnh thấp trong đới gió tây mạnh ở độ cao khoảng 5.000m, cùng thời điểm đó, ở phía bắc có bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống phía nam, nén rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ.

"Vào thời gian buổi chiều, do nhiệt độ tăng cao, khối không khí nóng ẩm bị đẩy bốc lên mạnh, hình thành các đám mây dông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng.

Chính trong môi trường có độ bất ổn định lớn này, dòng khí đi lên rất mạnh để giữ các khối băng trong các đám mây dông lâu hơn và khiến chúng ngày càng lớn trước khi rơi xuống.

Các hạt đá này nếu tan hết thành nước trước khi tới mặt đất sẽ tạo thành các trận mưa bình thường, nếu không kịp tan hết thì sẽ tạo thành các trận mưa đá" - ông Hưởng phân tích.

Ngành điện lực khắc phục hậu quả do dông lốc ở xã Phú Lương, tỉnh Tuyên Quang - Ảnh: EVNNPC

Miền Bắc đón thêm đợt không khí lạnh, gây mưa dông

Dự báo về thiên tai trong thời gian tới, ông Hưởng cho biết khả năng rất cao xuất hiện El Nino (80-90%) từ giữa năm 2026, có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm (20-25%) và kéo dài sang năm 2027.

"Do đó trong năm nay, nắng nóng được dự báo nhiều và gay gắt hơn so với trung bình, mưa và bão thì ít hơn nhưng hiện tượng dông, lốc, mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa và hiện tượng mưa lớn cục bộ cũng có thể xuất hiện nhiều.

Mưa lớn cục bộ, cường độ lớn trong thời gian ngắn có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị, đặc biệt tại khu vực miền núi và địa hình dốc" - ông Hưởng cảnh báo.

Trước mắt, dự báo khoảng ngày 5 đến 7-5, khu vực phía nam cao nguyên Trung Bộ (Tây Nguyên) và Nam Bộ cũng có khả năng xuất hiện mưa rào và dông diện rộng, tập trung trong khoảng từ chiều đến tối nên người dân cần cảnh giác với lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Khoảng ngày 8 đến 9-5, lại có thêm một đợt không khí lạnh mới tác động, nên khoảng cuối tuần này miền Bắc sẽ tiếp tục có mưa dông và phải đối mặt với nguy cơ tố, lốc, mưa đá, gió giật mạnh.

Để ứng phó với dông, lốc, sét, mưa đá, ông Hưởng khuyến cáo trong giai đoạn chuyển mùa (tháng 4-5 và tháng 10-11), khi quan sát thấy bầu trời tối sầm, các đám mây dông mạnh phát triển, đó là khi có nguy cơ xảy ra dông, lốc và mưa đá, người dân hạn chế ra ngoài đường, tìm nơi trú ẩn an toàn chờ qua cơn dông mới tiếp tục di chuyển, tránh đứng dưới cây to, cột điện, biển quảng cáo hoặc các công trình tạm.

Khi có mưa đá, nên trú trong nhà, đóng kín cửa, tránh xa cửa kính để hạn chế bị vỡ gây thương tích.

Đối với gió giật mạnh, cần gia cố mái nhà, chằng chống vật dụng dễ bị gió cuốn, không ở gần khu vực có nguy cơ sập đổ.

Ngoài ra, tắt các thiết bị điện khi có sét, hạn chế sử dụng điện thoại ngoài trời để giảm rủi ro bị sét đánh.