Chủ trọ thu tiền điện sai sẽ bị phạt nặng: Người thuê và chủ nhà đều có 'nỗi niềm riêng'

Không chỉ bị xử phạt hành chính, chủ nhà còn buộc phải hoàn trả phần tiền thu vượt cho người thuê kể từ ngày 25-5 - Ảnh minh họa: QUANG ĐỊNH

Không chỉ bị xử phạt hành chính, chủ nhà trọ còn buộc phải hoàn trả phần tiền thu vượt của người thuê.

Quy định mới được xem là động thái mạnh tay nhằm chấn chỉnh tình trạng thu tiền điện giá cao tại các khu nhà trọ vốn kéo dài nhiều năm qua.

Người thuê trọ kỳ vọng giảm gánh nặng

Theo quyết định 1279 của Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện dao động từ khoảng 1.984 đồng/kWh ở bậc thấp nhất đến khoảng 3.460 đồng/kWh ở bậc cao nhất, chưa bao gồm thuế VAT. Trong khi đó, theo khảo sát tại nhiều khu nhà trọ hiện nay ở TP.HCM, mức thu phổ biến vẫn là 3.500 - 5.000 đồng/kWh.

Khoảng chênh này khiến tiền điện trở thành gánh nặng lớn với người thuê trọ, đặc biệt là công nhân, lao động nhập cư hoặc gia đình có trẻ nhỏ phải sử dụng thiết bị điện thường xuyên. Không ít người dù biết bị thu cao nhưng vẫn chấp nhận vì ngại va chạm với chủ trọ hoặc khó tìm được chỗ ở khác phù hợp túi tiền.

Anh Nguyễn Văn Thứ (27 tuổi, quê Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên), đang trọ tại phường Hà Đông, TP Hà Nội, cho hay ngoài tiền thuê phòng khoảng 2,5 triệu đồng/tháng, tiền nước 100.000 đồng/người, chủ cho thuê trọ đang thu 4.000 đồng/kWh điện. Người thuê trọ phải trả tiền điện nhiều ít tùy theo số công tơ hằng tháng.

Nghe tin chủ trọ không được thu chênh lệch tiền điện sinh hoạt hằng tháng, anh Thứ rất vui vì tiền điện hằng tháng sẽ giảm xuống đáng kể, giảm bớt gánh nặng cho người thuê. 

Tuy nhiên, anh cho rằng "chủ trọ vẫn là người có quyền quyết định thu bao nhiêu" bởi nếu không thu được chênh lệch tiền điện chủ trọ sẽ tăng tiền nhà, tiền nước sinh hoạt hằng tháng. Như vậy chi phí không những không giảm mà có thể tăng lên!?

Chủ trọ không thu đúng giá điện, vì sao?

Ở chiều ngược lại, nhiều chủ nhà trọ cho rằng phần chênh lệch tiền điện lâu nay thực tế đang được dùng để bù cho nhiều chi phí vận hành khác.

Ông Lê Quốc Tuấn, chủ dãy trọ 15 phòng trên đường Nguyễn Thị Tuôi (xã Vĩnh Lộc, TP.HCM), cho biết sẽ tuân thủ quy định mới nhưng thừa nhận việc cân đối tài chính sẽ khó khăn hơn rất nhiều. 

Hiện cả dãy trọ ông Tuấn đang thu 4.000 đồng/kWh, tuy nhiên miễn phí nước cho người thuê. Phần chênh từ giá tiền điện được ông dùng cho việc đầu tư, cải tạo đường dây điện, đồng hồ điện, aptomat, bóng đèn hành lang, sửa chữa điện hư hỏng... bởi tất cả đều do chủ trọ tự bỏ.

Theo ông Tuấn, các dãy trọ công nhân thường sử dụng điện với cường độ cao nên hệ thống điện xuống cấp khá nhanh. Trong khi đó giá thuê phòng lại khó tăng mạnh vì cạnh tranh lớn và sợ mất khách. 

"Người ngoài nhìn vào nghĩ chủ trọ lời từ tiền điện, nhưng thật ra nhiều khoản đang được bù qua đó. Nếu siết giá điện mà không có cơ chế tính các chi phí hợp lý thì chắc chắn sẽ phát sinh thêm khoản thu khác", ông nói.

Vì thế, khi phải thu phí giá điện theo đúng giá bán lẻ của điện lực, ông Tuấn cho rằng bắt buộc sẽ phải thu thêm phí tiền nước để bù đắp.

Còn bà Thảo My, chủ dãy trọ trên đường Trần Khắc Chân (phường Tân Định, TP.HCM), cho hay hiện đang thu 4.000 đồng/kWh điện, nhưng sẽ chấp hành ngay khi quy định có hiệu lực. Nhưng bà cũng cho biết phần chênh lệch hiện nay chủ yếu được dùng để chi trả điện khu vực dùng chung. 

"Máy giặt, máy sấy, camera, điện hành lang, cổng điện, nhà xe... đều dùng điện nhưng không thể tách riêng từng phòng để tính. Nếu chỉ thu đúng giá điện trong phòng thì chủ trọ phải tự gánh toàn bộ phần này", bà My nói.

Theo bà, đa số khu trọ nhỏ hiện hoạt động theo mô hình hộ gia đình, không có bộ máy quản lý chuyên nghiệp như chung cư hay ký túc xá. Nhiều khoản chi phí đang được "gộp mềm" vào tiền điện thay vì tách riêng thành phí dịch vụ.

Còn bà Nguyễn Thị Thương, chủ khu chung cư mini tại phường Phú Diễn, TP Hà Nội, cho biết khu chung cư của bà đang thu tiền điện khoảng 4.500 đồng/kWh, nhưng sắp tới sẽ thu đúng theo giá bán lẻ điện sinh hoạt theo quy định của Nhà nước. 

"Mức thu tiền điện sinh hoạt cố định ở mức cao hơn để bù đắp cho việc tính lũy tiến giá điện sinh hoạt theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra, một phần chi phí để phục vụ cho việc quản lý vận hành chung cư, trong đó có tiền điện vận hành thang máy, rác sinh hoạt hằng tháng", bà Thương nói.

Siết điều kiện kinh doanh nhà trọ

Quyết định 23/2026/QĐ-UBND mà UBND TP.HCM vừa ban hành quy định các khu trọ phải đáp ứng nhiều điều kiện tối thiểu như diện tích sử dụng bình quân ít nhất 4m²/người - Ảnh: CÔNG TRIỆU

Áp lực với chủ nhà trọ sẽ là càng lớn hơn khi TP.HCM từ ngày 1-5 (áp dụng đến 1-6-2028) cũng bắt đầu áp dụng bộ tiêu chí mới đối với hoạt động cho thuê nhà trọ.

Cụ thể, UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định 23/2026, chính sách mới áp dụng đối với nhà ở riêng lẻ cho thuê để ở (nhà trọ) đã hoạt động trước ngày 1-7-2024. Quyết định quy định các khu trọ phải đáp ứng nhiều điều kiện tối thiểu như diện tích sử dụng bình quân ít nhất 4m²/người.

Một điểm sáng của quyết định 23/2026 mà UBND TP.HCM vừa ban hành cho thấy ngoài việc siết chặt quản lý, TP cũng đưa ra cơ chế hỗ trợ cho cả chủ nhà và người ở trọ.

Cụ thể, người ở trọ đăng ký tạm trú tại các nhà trọ đạt tiêu chí tối thiểu sẽ được áp dụng định mức điện và nước theo loại hình không kinh doanh. Chủ nhà cần xuất trình giấy xác nhận cư trú của người ở trọ sẽ được ngành điện áp giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 3 cho toàn bộ sản lượng tiêu thụ.

Cùng với đó, người ở trọ sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ về giá nước sinh hoạt. Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) được giao xây dựng chính sách hỗ trợ giá bán nước căn cứ theo giấy xác nhận tạm trú của cư dân.

Riêng chủ nhà trọ, quyết định cho thấy các trường hợp có nhu cầu cải tạo, nâng cấp hoặc bổ sung trang thiết bị phòng cháy chữa cháy để đạt tiêu chí tối thiểu sẽ được kết nối với nguồn vốn vay lãi suất ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội và các quỹ hỗ trợ địa phương.