Hát hò mở loa 'tra tấn' hàng xóm ầm ĩ, rồi hỏi tình làng nghĩa xóm ở đâu?!

Hai cha con dắt bộ xe máy vì hết xăng, một người đàn ông đi đường đã tấp xe vào lề đường và rút xăng từ xe mình ra cho. Trước khi rời đi, người đàn ông này còn hướng dẫn vị trí cây xăng gần đó - Ảnh cắt từ clip

Bài viết ‘Nhà không cần khóa cửa, hàng xóm mang qua mang lại tô canh nóng, thời đó đã thành xa xưa?’ trên Tuổi Trẻ Online nhận về nhiều ý kiến của bạn đọc.

Ở gần hàng xóm nuôi chó mèo mới thấy cảnh

Có một nghịch lý khá buồn: Khi đời sống vật chất càng đủ đầy, con người lại càng dè chừng nhau. Những câu chuyện “nhà không cần khóa cửa”, “hàng xóm mang qua tô canh nóng”, với nhiều nơi giờ chỉ còn trong ký ức.

Bạn đọc Một Góc Nhìn kể câu chuyện của mình: “Đi làm về chỉ muốn nghỉ ngơi, nhưng hàng xóm thì hát hò, mở loa ầm ĩ. Góp ý thì bị cho là khó chịu, im lặng thì bị đánh giá là xa cách. Trong bối cảnh hiện tại, tình làng nghĩa xóm đã trở thành một dạng xa xỉ phẩm rồi”.

Không ít người thẳng thắn hơn, như bạn đọc Đặng: Giờ gặp nhau là để mượn tiền nên không muốn gặp!

Ở một góc khác, tài khoản hdng****@gmail.com chua chát: “Toàn hàng xóm trời ơi thì cần gì tình làng nghĩa xóm. Đặc biệt là ở gần nhà mấy người nuôi chó mèo mới thấy cảnh”.

Nhìn rộng hơn, bạn đọc Hồng Hà đặt câu chuyện vào dòng chảy thời gian. Ngày xưa, ranh giới chỉ là “cái dậu mồng tơi”, tài sản chẳng có gì ngoài hũ gạo, nên con người gần nhau hơn. Bây giờ, khi vật chất tăng lên thì ranh giới cũng dày thêm.

“Trước đây không khóa cửa thì bình thường, giờ không khóa là mất đồ. Niềm tin giờ phải đánh đổi bằng cảnh giác”, bạn đọc Hồng Hà chia sẻ thêm.

Bạn đọc Khai Phong cho rằng chính môi trường xã hội, cách nhìn nhận tiêu cực đã góp phần làm xói mòn niềm tin. Khi người ta quen với việc nghi ngờ, sợ bị hiểu lầm, sợ bị lợi dụng, thì lựa chọn an toàn nhất là không quan tâm. “Và như một phản ứng dây chuyền, sự thờ ơ dần thay thế sự gắn kết”, bạn đọc Khai Phong kết luận.

Trong ký ức của bạn đọc có tài khoản huut****@gmail.com, một thời “không cổng, không tường, không then cửa” không chỉ là điều kiện sống, mà là một hệ giá trị.

“Tuổi niên thiếu của chúng tôi từ khi bắt đầu vào học vỡ lòng cho đến khoảng lớp 9 lớp 10 thì cũng không thấy có hoặc rất ít những nhà có cổng có cửa có tường xây bao quanh, cho nên tình làng nghĩa xóm sống với nhau thật sự là tình cảm đùm bọc lẫn nhau.

Người lớn sẵn sàng xúc gạo cho người khó, trẻ con lớn lên trong cảm giác cộng đồng chứ không phải cô lập”, tài khoản này viết thêm.

Tình làng nghĩa xóm bền chặt thường tồn tại ở đâu?

Nhiều ý kiến cho rằng chính bối cảnh xã hội đã thay đổi, buộc mỗi cá nhân phải điều chỉnh cách sống và đôi khi, cái giá là sự xa cách.

Bạn đọc Nguyen chỉ ra một thực tế: “Tình làng nghĩa xóm bền chặt thường tồn tại ở những cộng đồng ổn định qua nhiều thế hệ. Còn ở đô thị, nơi “dân tứ xứ” đổ về, khác biệt vùng miền, khác biệt văn hóa khiến việc gắn kết trở nên khó khăn hơn.

Khi hàng xóm hôm nay có thể là người chuyển đến từ một nơi hoàn toàn xa lạ, vài năm sau lại dọn đi, thì việc xây dựng niềm tin lâu dài trở nên thiếu nền tảng”.

Tài khoản vand****@gmail.com kể lại ký ức của mình:

“Tôi sinh ra và lớn lên ở một thành phố lớn. Trước đây ở xóm tôi người dân rất thương yêu nhau, mỗi lần má tôi bị bệnh thì cả xóm bu lại săn sóc, lâu lâu có món gì ngon mà nhiều thì dân ở xóm đem gửi các nhà chung quanh. Anh em tôi đi học bị thầy cô đánh, má tôi mà biết được thì tặng thêm một hai roi rồi qua ngày hôm sau dẫn tôi lên trường học để xin lỗi thầy cô".

Tài khoản nguy****@gmail.com nhìn nhận việc thay đổi là điều tất yếu, và cách sống cũng phải thích nghi. Ngay cả những giá trị xưa cũng không hoàn toàn hoàn hảo, đôi khi còn mang tính “có qua có lại”, ràng buộc nhau. Theo bạn đọc này, điều cốt lõi không phải là giữ nguyên hình thức cũ, mà là giữ được “tấm lòng” dù biểu hiện của nó có thể âm thầm và khác đi.

Thực tế đời sống đô thị hiện đại càng làm rõ sự thay đổi ấy. Bạn đọc Anh Thư Nguyễn kể về một khu xóm nơi người cũ đã đi gần hết, nhà cửa cho thuê liên tục, hàng xóm thay đổi theo từng năm.

“Chính tôi người sinh ra và lớn lên ở đó lại bị một hàng xóm mới hỏi ngược em là ai?”, bạn đọc này bình luận.

Và có lẽ vì thế, như bạn đọc Yến Linh chia sẻ, nhiều người sau những năm bôn ba lại muốn quay về quê. Ở đó, các mối quan hệ vẫn còn chắc chắn hơn. Một nơi mà con người không cần phải liên tục “xác minh” nhau.