Vốn Nhật Bản vào Việt Nam: Không dừng lại ở sản xuất, đang vươn sâu vào thị trường tiêu dùng

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chứng kiến trao văn kiện hợp tác giữa hai nước - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Bắc Ninh vừa cấp giấy chứng nhận đầu tư cho hai dự án Nhật Bản vào cuối tháng 4-2026: Aeon Mall Tân Tiến với tổng vốn gần 150 triệu USD và Nhà máy Sunhill Việt Nam số 2 với vốn khoảng 3 triệu USD, đặt tại cụm công nghiệp Hiệp Hòa. 

Hai dự án này là minh chứng mới nhất cho làn sóng đầu tư Nhật Bản đang không ngừng mở rộng tại Việt Nam - quốc gia mà họ đã gắn bó hơn ba thập niên.

Nhà đầu tư 30 năm bền bỉ

Riêng trong quý 1-2026, vốn đầu tư mới từ Nhật Bản đạt khoảng 191,3 triệu USD, chiếm 1,9% tổng vốn FDI đăng ký cấp mới, theo số liệu từ Cục Thống kê, đưa Nhật Bản vào top 5 quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư mới lớn nhất. Tính đến nay, Nhật Bản là nguồn cung FDI lớn thứ ba tại Việt Nam với khoảng 5.630 dự án, tổng vốn đăng ký vượt 79,4 tỉ USD.

Những thương hiệu như Honda, Toyota, Canon, Panasonic hay Nidec từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống người Việt. Các doanh nghiệp này không chỉ hiện diện trên thị trường bán lẻ mà còn từng bước mở rộng qua các khoản đầu tư quy mô lớn vào sản xuất, hệ thống phân phối và chuỗi cung ứng, trải dài trên nhiều địa phương.

Hiện các doanh nghiệp Nhật tham gia đầu tư tại 33/34 tỉnh thành, tập trung vào công nghệ chế biến chế tạo (61%), sản xuất phân phối điện (15%) và kinh doanh bất động sản (12%).

 Các địa phương thu hút vốn Nhật nhiều nhất lần lượt là TP.HCM, Thanh Hóa, Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Nai.

Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư mà còn là thị trường mang lại hiệu quả kinh doanh rõ nét. Khảo sát mới nhất của JETRO cho thấy năm 2025 có khoảng 67,5% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam báo cáo kinh doanh có lãi - mức cao nhất trong 15 năm và đứng thứ ba tại Đông Nam Á. 

Đáng chú ý, 35% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam có hoạt động xuất khẩu sang Mỹ, chủ yếu trong lĩnh vực điện tử và vận tải, cao hơn mức 28,9% của toàn khu vực ASEAN - khẳng định vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất quan trọng trong chiến lược toàn cầu của các doanh nghiệp Nhật.

Showa Sangyo - doanh nghiệp phát minh ra bột tempura của Nhật Bản - vừa công bố rót 21 triệu USD để xây dựng nhà máy mới ở Việt Nam vào tháng 4-2026 - Ảnh: HỮU HẠNH

Thị trường tiêu dùng: cơ hội mới

Bên cạnh sản xuất, làn sóng đầu tư Nhật Bản đang chuyển dịch rõ rệt sang thị trường tiêu dùng nội địa. Theo nhận định của Công ty tư vấn thị trường B&Company (Nhật Bản), các khoản đầu tư Nhật Bản trong năm 2025 được phân bổ trên nhiều lĩnh vực bao gồm năng lượng tái tạo, logistics, dịch vụ và phát triển hạ tầng. 

Báo cáo của JETRO cũng xác nhận 60,1% doanh nghiệp Nhật có kế hoạch mở rộng tại Việt Nam coi "sự gia tăng nhu cầu của thị trường nội địa" là động lực chính - cho thấy Việt Nam đang dịch chuyển từ cứ điểm sản xuất phục vụ xuất khẩu sang thị trường tiêu dùng đầy tiềm năng. 

Tỉ lệ doanh nghiệp Nhật dự định mở rộng hoạt động trong một đến hai năm tới đạt 56,9%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình khu vực ASEAN là 46,8%.

Các tên tuổi lớn của Nhật Bản đang hiện diện ngày càng đậm nét trên thị trường bán lẻ Việt Nam. AEON Việt Nam hiện vận hành 8 trung tâm thương mại, 15 cửa hàng bách hóa tổng hợp và siêu thị, 45 siêu thị quy mô vừa và nhỏ, 180 cửa hàng tiện lợi, 29 cửa hàng chuyên doanh cùng 1 cửa hàng dược phẩm và mỹ phẩm trên khắp cả nước. 

Tập đoàn này dự kiến đầu tư thêm 1,5 tỉ USD, đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu hằng năm khoảng 30% và mở rộng quy mô gấp ba lần vào năm 2030. Chuỗi bách hóa cao cấp Takashimaya cũng đang triển khai dự án trung tâm thương mại tại khu đô thị Tây Hồ Tây (Hà Nội), dự kiến đi vào hoạt động từ quý 3-2027, trong khi lợi nhuận từ trung tâm thương mại tại phường Sài Gòn (TP.HCM) được kỳ vọng tăng mạnh.

Không kém phần đáng chú ý, tháng 12-2025, tập đoàn văn phòng phẩm hàng đầu Nhật Bản Kokuyo đã chi khoảng 185 triệu USD để mua 65,01% cổ phần Tập đoàn Thiên Long, qua đó nắm vị thế dẫn đầu thị trường văn phòng phẩm Việt Nam và sở hữu mạng lưới phân phối mở rộng trong ASEAN.

Gần đây nhất, tháng 3-2026, Showa Sangyo - doanh nghiệp Nhật Bản được xem là phát minh bột tempura đầu tiên trên thế giới - chính thức vận hành nhà máy sản xuất bột trộn sẵn trị giá 21 triệu USD tại TP.HCM, định vị đây là trung tâm sản xuất trọng điểm của doanh nghiệp tại ASEAN.