Hồ nước ngọt lớn nhất miền Tây 250 tỉ đồng: Xây xong 2 năm vẫn ‘trùm mền’ chờ nhà máy

Nhiều khu vực bờ hồ xuất hiện cây cỏ mọc và mái hồ bị sụp xuống - Ảnh: THANH HUYỀN

Hồ chứa nước ngọt lớn nhất miền Tây nằm tại xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau với diện tích 102ha. Dự án được kỳ vọng sẽ cung cấp nước sinh hoạt cho 11.000 hộ dân và phục vụ công tác phòng chống cháy rừng U Minh Hạ.

Công trình này thuộc Tiểu dự án 8 (đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phòng chống xói lở bờ biển, cấp nước ngọt và phục vụ nuôi tôm - rừng vùng ven biển), sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Thế giới. Chủ đầu tư ban đầu là Ban Quản lý các dự án ODA và NGO, nay là Ban Quản lý dự án xây dựng tỉnh Cà Mau.

Công trình khởi công từ tháng 1-2022 và đã được nghiệm thu, đưa vào khai thác chứa nước từ tháng 5-2024. Tuy nhiên dù nguồn nước hiện đã được tích trữ đúng theo thiết kế, dự án vẫn chưa thể phát huy tác dụng.

Nguyên nhân thực tế khiến hồ nước trị giá gần 250 tỉ đồng chưa được đưa vào khai thác là do hạng mục nhà máy xử lý nước mặt tại hồ vẫn đang trong giai đoạn... mời gọi đầu tư. Khu vực dự kiến mời đầu tư rộng khoảng 3ha vẫn đang bị bỏ trống với cây cỏ mọc um tùm.

Để hoàn thành lòng hồ, dự án đã phải trải qua 4 lần điều chỉnh, đội vốn từ 184 tỉ đồng lên đến 248 tỉ đồng. Việc điều chỉnh vốn được lý giải do phải thay đổi thiết kế cho phù hợp yêu cầu khai thác; tăng quy mô mặt đường quanh hồ từ 3m lên 5m; phát sinh đường đấu nối ra đường U Minh - Khánh Hội; phát sinh lát mái bằng rọ đá; điều chỉnh chỉ số giá và xây dựng lại định mức cho đúng thực tế thi công.

Nhiều vướng mắc về pháp lý dẫn đến thanh tra phải vào cuộc

Không chỉ chậm cấp nước, dự án còn lùm xùm về tài chính và pháp lý khiến thanh tra phải vào cuộc. Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Cà Mau vào tháng 12-2025, công trình hiện đang nợ đọng hơn 17,7 tỉ đồng.

Tháng 1-2025, gói thầu đã nghiệm thu, thanh toán 17 đợt với tổng giá trị hơn 237 tỉ đồng (đạt 91,6% giá trị hợp đồng), số tiền đã giải ngân là hơn 219 tỉ đồng.

Thông tin với báo chí về khoản nợ nhà thầu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết phần nợ đọng này nằm trong tổng mức đầu tư được duyệt. 

Nguồn vốn vay ODA đã được bố trí đủ, dự án không vượt tổng mức đầu tư và kế hoạch vốn được giao vẫn còn. Tuy nhiên do tài khoản chung của dự án WB9 hiện không còn tiền để rút nên không thể giải ngân nguồn vốn nước ngoài thanh toán khối lượng hoàn thành còn lại cho nhà thầu.

Khu vực bãi đất trống ven hồ được bố trí làm nhà máy xử lý nước, nhưng sau 2 năm hồ hoàn thành, nhà máy vẫn chưa được xây dựng - Ảnh: THANH HUYỀN

Ngoài ra quá trình thanh tra cũng đã nêu ra một số tồn tại trong khâu điều chỉnh vốn. Cơ quan chức năng xác định định mức đào, nạo vét lòng hồ bằng tàu hút bùn đã được ban hành chưa đúng thẩm quyền. 

Thêm vào đó, việc chủ đầu tư thanh toán toàn bộ phần bù trượt giá cho khối lượng đã hoàn thành bị xác định là chưa phù hợp với quyết định của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) về việc điều chỉnh giá hợp đồng gói thầu.