Chuẩn bị từ sớm, từ xa để tổ chức tốt Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Chủ động, quyết liệt để tổ chức kỳ thi an toàn, hiệu quả

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng - Trưởng Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 nhấn mạnh. Năm 2026 là mốc quan trọng khi kỳ thi được tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Vì vậy, công tác chuẩn bị không chỉ dừng ở việc tuân thủ quy chế mà cần có sự chủ động, thích ứng với những thay đổi trong cách ra đề và đánh giá. 

Theo Thứ trưởng, Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông được tổ chức hằng năm trên phạm vi toàn quốc, với quy mô trung bình khoảng 1 triệu thí sinh và hơn 200.000 cán bộ, giáo viên, lực lượng tham gia.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng - Trưởng Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. (Ảnh: Nguyễn Mạnh)

Nhấn mạnh tính chất quan trọng và tác động rộng lớn của kỳ thi đối với xã hội, Thứ trưởng cho biết, thời gian qua, bằng nhiều giải pháp đồng bộ, kỳ thi đã được tổ chức thành công, đặc biệt, năm 2025 ghi nhận nhiều dấu ấn.

Trong bối cảnh tổ chức thi do chính quyền địa phương ba cấp thực hiện, chấm thi do chính quyền địa phương hai cấp đảm nhiệm, cùng với việc chuyển trạng thái tổ chức, nhất là khi một hội đồng thi phải tổ chức cho hai đối tượng dự thi theo hai Chương trình giáo dục phổ thông là 2018 và 2006 đã gặp nhiều khó khăn.

Theo Thứ trưởng, mặc dù đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, đặc biệt tại các Sở Giáo dục và Đào tạo, còn có những tâm tư trước việc sắp xếp tổ chức bộ máy, song với tinh thần trách nhiệm cao, trình độ chuyên môn vững vàng và sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương, kỳ thi vẫn được tổ chức tốt, được Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và xã hội ghi nhận, đánh giá cao.

Từ thực tiễn tổ chức kỳ thi, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nêu 5 bài học kinh nghiệm: công tác lãnh đạo phải sâu sát, quyết liệt, thường xuyên; công tác chuẩn bị phải chu đáo, từ sớm, từ xa; công tác chuyên môn phải chủ động, tinh thông nghiệp vụ, bám sát chương trình; công tác phối hợp phải nhịp nhàng, chặt chẽ do kỳ thi có quy mô lớn, diễn ra trên phạm vi toàn quốc; công tác truyền thông cần chủ động, bảo đảm thông tin minh bạch, kịp thời.

Thứ trưởng nhấn mạnh, đây vừa là kinh nghiệm, vừa là những bài học quan trọng để bám sát trong quá trình chỉ đạo, tổ chức kỳ thi, bảo đảm đáp ứng yêu cầu đề ra.

Đối với Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, Thứ trưởng cho rằng có nhiều thuận lợi hơn so với năm 2025, trước hết là sự ổn định của chính quyền địa phương hai cấp về tổ chức và con người. Bên cạnh đó, năm nay chỉ tổ chức cho một đối tượng dự thi là thí sinh theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời đây là năm thứ hai tổ chức thi cho đối tượng này.

Với những yếu tố thuận lợi cùng kinh nghiệm nhiều năm và sự phối hợp, quan tâm của các cấp, ngành từ Trung ương đến địa phương, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng kỳ thi sẽ tiếp tục được tổ chức thành công; đồng thời lưu ý tuyệt đối không chủ quan, cần chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, từ xa.

Hoàn thiện quy trình, tăng ứng dụng công nghệ và siết chặt kỷ cương kỳ thi

Báo cáo tại hội nghị, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo - Huỳnh Văn Chương đánh giá Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 được tổ chức thành công, ngày càng chuyên nghiệp và thể hiện rõ sự chủ động và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương. 

Công tác chuẩn bị được triển khai từ sớm, từ xa. Việc tổ chức thi theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả, với một buổi thi bắt buộc và hai môn tự chọn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Trên cơ sở đó, nhiều điều chỉnh quan trọng được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức kỳ thi. Công tác thanh tra, kiểm tra được bổ sung, tăng cường phân cấp để giảm áp lực cho địa phương. Các loại giấy tờ của thí sinh được tích hợp, góp phần đơn giản hóa thủ tục. Quy trình chấm phúc khảo được siết chặt; theo đó, tất cả các bài thi có thay đổi điểm đều phải tổ chức đối thoại giữa các giám khảo.

Ông Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: Nguyễn Mạnh)

Bên cạnh đó, chính sách ưu tiên được điều chỉnh theo trường trung học phổ thông nơi thí sinh theo học thay vì nơi cư trú. Việc ứng dụng công nghệ thông tin tiếp tục được đẩy mạnh, với dữ liệu được quản lý trên hệ thống chung nhằm tăng cường tính minh bạch.

Theo Cục trưởng Huỳnh Văn Chương, Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 dự kiến triển khai theo các mốc thời gian: Từ ngày 24/4 đến 5/5 tổ chức đăng ký dự thi; ngày 3/6 hoàn thành đánh số báo danh và xếp phòng thi; kỳ thi chính thức diễn ra trong hai ngày 11-12/6; ngày 28/6 thực hiện đối sánh dữ liệu và công bố kết quả thi vào ngày 1/7.

Đề cập đến những thách thức, Cục trưởng cho biết công tác tổ chức kỳ thi tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn khi quy mô tại các địa phương tăng mạnh, đòi hỏi phương án tổ chức chặt chẽ, đặc biệt ở các khâu nhạy cảm như in sao và vận chuyển đề thi.

Cục trưởng cũng lưu ý nguy cơ gian lận thi cử bằng công nghệ cao, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), có diễn biến phức tạp khi đã xuất hiện nhiều trường hợp trong năm 2025.

Ngoài ra, các yếu tố thời tiết bất thường như giông lốc, lũ quét, nắng nóng hay mưa lớn tại nhiều khu vực cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tổ chức kỳ thi.

Trong bối cảnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến tổ chức thử nghiệm thi trên máy tính với quy mô rộng trong tháng 4-5/2026 nhằm phục vụ nhiều mục tiêu, đồng thời chuẩn bị cho lộ trình chuyển đổi hình thức thi. Bộ cũng sẽ hoàn thiện, trình Chính phủ Đề án thi trên máy tính và xây dựng hệ thống văn bản pháp lý liên quan.

Đối với các địa phương, Cục trưởng nhấn mạnh yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo chủ động tham mưu đầu tư cơ sở vật chất, không chỉ phục vụ tổ chức kỳ thi mà còn đáp ứng nhu cầu dạy học, kiểm tra, đánh giá trong thời gian tới.