Đề xuất tính thuế 20% trên phần lãi khi bán cổ phiếu chưa niêm yết

Đề xuất áp thuế 20% với thu nhập từ chuyển nhượng vốn, gồm cổ phiếu chưa niêm yết - Ảnh: HỮU HẠNH

Tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất làm rõ cách tính thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán, theo hướng tách bạch giữa cổ phiếu chưa niêm yết và chứng khoán giao dịch trên sàn.

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, thu nhập từ chuyển nhượng vốn gồm ba nhóm: chuyển nhượng phần vốn trong tổ chức kinh tế; chuyển nhượng chứng khoán; và các hình thức chuyển nhượng vốn khác.

Cổ phiếu chưa niêm yết được tính thuế như chuyển nhượng vốn

Dự thảo đề xuất bổ sung thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty chưa niêm yết, chưa đăng ký giao dịch vào nhóm thu nhập từ chuyển nhượng vốn.

Với nhóm này, thuế được tính theo mức 20% trên thu nhập tính thuế, tức phần chênh lệch giữa giá bán và giá mua sau khi trừ các chi phí liên quan. Ví dụ, nhà đầu tư mua cổ phần giá 1 tỉ đồng, bán ra 1,5 tỉ đồng thì phần lãi 500 triệu đồng sẽ chịu thuế 20%, tương đương 100 triệu đồng.

Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí, thuế được tính theo tỷ lệ 2% trên giá chuyển nhượng. Cách tính này áp dụng thống nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.

Dự thảo cũng bổ sung đối tượng chịu thuế là cổ phần của công ty không đại chúng, chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch. Theo cơ quan soạn thảo, các giao dịch này thường mang tính thỏa thuận, không diễn ra thường xuyên và có bản chất tương tự chuyển nhượng vốn nên cần áp dụng cách tính thuế tương đồng.

Trên thực tế, việc áp dụng thuế với cổ phiếu chưa niêm yết thời gian qua còn có cách hiểu và thực hiện khác nhau, trong đó nhiều trường hợp được áp dụng mức 0,1% như chuyển nhượng chứng khoán. Dự thảo lần này làm rõ theo hướng coi đây là chuyển nhượng vốn và áp thuế trên phần thu nhập.

Giữ thuế 0,1% với chứng khoán niêm yết

Đối với chuyển nhượng chứng khoán niêm yết, dự thảo tiếp tục giữ mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần như hiện hành, không phân biệt lãi hay lỗ.

Phạm vi áp dụng gồm cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch; cùng với trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định.

Bộ Tài chính cho rằng việc duy trì mức thuế này là phù hợp do giao dịch trên sàn có tính minh bạch cao, giá được xác định rõ ràng và diễn ra thường xuyên.

Cơ quan soạn thảo cũng kỳ vọng quy định này sẽ tạo động lực để doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch chính thức trên sở giao dịch chứng khoán, qua đó nâng cao tính công khai, minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.

Về kê khai, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn sẽ tự kê khai và nộp thuế. Trong khi đó, đối với giao dịch chứng khoán, tổ chức trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế theo mức 0,1% trên giá chuyển nhượng.