Bí thư Hà Nội: Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm là bản thiết kế chiến lược

Chiều 27/3, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội khóa XVIII (nhiệm kỳ 2025-2030) tổ chức hội nghị lần thứ năm để bàn các nội dung quan trọng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc và các đồng chí Thường trực Thành ủy Hà Nội tại hội nghị (Anh: Quang Thái).

Lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, Ban Chấp hành Đảng bộ Tp.Hà Nội tổ chức Hội nghị lần thứ năm để thảo luận, quyết định các nội dung rất quan trọng. Trong đó có quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, quy hoạch Thủ đô là nền tảng định hình không gian phát triển lâu dài của Thủ đô. Quy hoạch đã được hoàn thiện qua nhiều vòng, nhiều bước; Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã hai lần cho ý kiến định hướng và hôm nay, cho ý kiến lần cuối trước khi thành phố phê duyệt.

Bí thư Thành ủy Hà Nội cho biết, quy hoạch Thủ đô là nền tảng định hình không gian phát triển lâu dài của Thủ đô. Quy hoạch đã được hoàn thiện qua nhiều vòng, nhiều bước; Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã hai lần cho ý kiến định hướng và hôm nay, cho ý kiến lần cuối trước khi thành phố phê duyệt.

Ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị các đại biểu dự hội nghị tập trung cho ý kiến về các định hướng lớn, bảo đảm sự đồng bộ với Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, các chiến lược quốc gia, nhất là các nội dung tiếp thu ý kiến của Thường trực Chính phủ và quy hoạch ngành.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc phát biểu khai mạc hội nghị (Ảnh: Quang Thái).

Trình bày báo cáo quy hoạch, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Tp.Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, quy hoạch được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết 02-NQ/TW, tiếp thu rộng rãi ý kiến của các bộ, ngành, chuyên gia và người dân.

Theo đó, quy hoạch bao trùm toàn bộ diện tích hơn 3.359km² của Thủ đô, đồng thời mở rộng liên kết với Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế lớn. Dân số Hà Nội dự báo đạt khoảng 14-15 triệu người vào năm 2035, tăng lên 17-19 triệu vào năm 2065 và được kiểm soát không quá 20 triệu người về dài hạn.

Điểm nhấn của quy hoạch là mô hình phát triển "nén - xanh", trong đó tỷ lệ đất đô thị được kiểm soát hợp lý, phần lớn diện tích dành cho không gian xanh, rừng và hành lang sinh thái. Không gian đô thị được tổ chức theo cấu trúc "đa tầng, đa cực, đa trung tâm", lấy sông Hồng làm trục cảnh quan chủ đạo.

Mục tiêu đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc"; đến năm 2045 ngang tầm các thủ đô phát triển; và từ sau năm 2065 hướng tới thành phố toàn cầu, có chất lượng sống cao.

Ông Tuấn cho biết, thành phố đã chuyển từ "quy hoạch hàn lâm" sang "quy hoạch hành động", trong đó, hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt đô thị, là giải pháp then chốt. Mạng lưới metro dự kiến dài khoảng 1.200 km, gồm các tuyến đường sắt vùng, liên vùng, đường sắt đô thị, đường sắt nhẹ và vận chuyển tự động.

Cấu trúc không gian được tổ chức theo mô hình "chùm đô thị hướng tâm" với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Các vành đai 1, 2, 3, 4, 5 cùng các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây tạo mạng lưới liên kết đa chiều, vừa bảo tồn nội đô lịch sử, vừa phát triển đô thị nén.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Tp.Hà Nội Dương Đức Tuấn trình bày báo cáo quy hoạch (Ảnh: Quang Thái)

Không gian Thủ đô được tổ chức theo mô hình "chùm đô thị hướng tâm" với các vành đai, trục động lực và hành lang phát triển đa chiều, vừa bảo tồn khu vực nội đô lịch sử, vừa mở rộng ra các đô thị vệ tinh.

Không gian di sản, cảnh quan dọc sông Đà - sông Hồng - sông Đuống và vành đai xanh phía Tây "Vòng cung Xanh - Tâm linh" được xác định là trục sinh thái, văn hóa, du lịch quan trọng.

Quy hoạch cũng xác định đồng bộ định hướng phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội và hạ tầng kỹ thuật, từ giao thông, năng lượng, cấp thoát nước, xử lý chất thải, thông tin truyền thông đến phòng, chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu.

Cụ thể hóa tầm nhìn 100 năm bằng các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá

Phát biểu kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra. Đây không chỉ là việc cụ thể hóa các nội dung theo chương trình công tác, mà còn là bước triển khai trực tiếp Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô trong 100 năm tới. Trước hết, để triển khai hiệu quả bộ ba trụ cột chiến lược "Thể chế - Quy hoạch - Mô hình phát triển", cùng các mục tiêu tăng trưởng cao và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, yêu cầu đặt ra là xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị Thủ đô trong sạch, vững mạnh.

Đồng thời, nâng cao năng lực tư duy đổi mới, năng lực quản trị phát triển, kỷ luật thực thi; thiết lập hiệu quả hệ thống quản trị rủi ro, cơ chế lắng nghe, phản hồi và giám sát từ người dân, doanh nghiệp để kịp thời điều chỉnh chính sách.

Bí thư Thành ủy khẳng định, Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm là "bản thiết kế chiến lược", phải đi trước một bước, mở ra không gian phát triển mới, tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn cho Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Trên cơ sở đó, yêu cầu Đảng ủy UBND thành phố tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện quy hoạch bảo đảm tiến độ, chất lượng theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đối với Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, hội nghị thống nhất cao về định hướng, đồng thời yêu cầu làm rõ các điều kiện bảo đảm, nhất là cân đối nguồn lực để hoàn thành các chỉ tiêu đề ra. Việc triển khai phải đồng bộ, gắn chặt với mô hình tăng trưởng "hai con số", bám sát các định hướng lớn trong Nghị quyết số 02-NQ/TW và các nghị quyết chiến lược của Trung ương.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc phát biểu kết luận hội nghị (Ảnh: Quang Thái).

Về tài chính - đầu tư, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh vai trò chủ đạo của ngân sách thành phố, đồng thời phải phát huy hiệu quả vai trò "vốn mồi" để dẫn dắt, kích hoạt nguồn lực xã hội. Thành phố cần nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, quản trị rủi ro; xây dựng cơ chế phản ứng chính sách nhanh, linh hoạt trước biến động.

Cùng với đó, hội nghị thống nhất định hướng sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 48/2025/NQ-HĐND theo hướng phân cấp nguồn lực đi đôi với phân cấp nhiệm vụ, nhất là trong bối cảnh đẩy mạnh ủy quyền cho cấp xã, phường; rà soát cơ chế điều tiết nguồn thu, tạo động lực phát triển cho cơ sở nhưng vẫn bảo đảm vai trò điều tiết tổng thể của ngân sách thành phố.

Đáng chú ý, hội nghị đã thông qua Đề án nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy Đảng, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Đây được xác định là giải pháp then chốt, tạo nền tảng bảo đảm tổ chức thực thi hiệu quả các mục tiêu, định hướng phát triển Thủ đô trong tầm nhìn thế kỷ.