Thanh long, chanh leo Việt Nam đối mặt nguy cơ bị EU siết kiểm soát

Quả chanh leo có tỉ lệ không đạt chuẩn lên tới 32% - Ảnh: CHÍ TUỆ

Thương vụ Việt Nam tại Pháp cho hay theo báo cáo mới nhất của cơ quan chức năng Pháp, tỉ lệ vi phạm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với chanh leo và thanh long Việt Nam đang ở mức đáng lo ngại.

Hàng rau quả xuất khẩu bộc lộ rủi ro an toàn thực phẩm

Vì vậy nếu không có biện pháp chấn chỉnh kịp thời, các mặt hàng này có nguy cơ bị EU tăng cường kiểm soát trên toàn thị trường.

Theo báo cáo "Kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật" do Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) công bố tháng 2-2026 - dựa trên dữ liệu kiểm tra năm 2024, một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam đang bộc lộ rủi ro về an toàn thực phẩm (SPS).

Báo cáo nằm trong khuôn khổ chương trình kiểm soát phối hợp của EU. Các kết quả kiểm tra được dùng làm cơ sở để Ủy ban châu Âu đánh giá rủi ro và xem xét áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp.

Đáng chú ý nhất là chanh leo. Trong số 47 mẫu kiểm tra, có 15 mẫu vi phạm giới hạn dư lượng tối đa (MRL), tương đương tỉ lệ không đạt chuẩn 32% - mức rất cao theo tiêu chuẩn EU.

Ngoài ra, một số mẫu còn phát hiện hoạt chất omethoate, chất có nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng.

Đối với thanh long, tỉ lệ vi phạm ghi nhận là 11% (1/9 mẫu). Hiện thanh long Việt Nam đã nằm trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2019/1793, chịu tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU lên tới 50%. Việc tiếp tục phát sinh vi phạm có thể khiến mặt hàng này khó được EU xem xét giảm mức kiểm soát trong thời gian tới.

Theo quy định EU, Ủy ban châu Âu rà soát định kỳ danh mục hàng hóa rủi ro tối đa 6 tháng/lần. Với tỉ lệ vi phạm 32%, chanh leo Việt Nam có nguy cơ bị đưa vào danh sách kiểm soát tăng cường, hoặc phải chịu các điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn.

Nếu bị đưa vào Phụ lục I, sản phẩm sẽ bị tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU, kéo dài thời gian thông quan. Nếu bị đưa vào Phụ lục II, lô hàng phải kèm kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu.

Nhiều nguy cơ cho hàng xuất khẩu

Khi bị áp dụng các biện pháp kiểm soát này, chi phí logistics, kiểm nghiệm và lưu kho sẽ tăng đáng kể, kéo theo rủi ro chậm giao hàng và ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp.

Thương vụ Việt Nam tại Pháp cho hay đây là vấn đề rào cản kỹ thuật ở cấp độ toàn EU, không chỉ riêng thị trường Pháp.

Vì vậy để bảo vệ uy tín và duy trì khả năng tiếp cận thị trường EU, các doanh nghiệp xuất khẩu, hợp tác xã và người sản xuất cần khẩn trương rà soát toàn bộ chuỗi sản xuất - thu hái - sơ chế - đóng gói, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về MRL của EU.

Các cơ quan quản lý và hiệp hội ngành hàng cũng cần tăng cường giám sát, cảnh báo sớm và hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp - đặc biệt khi EU dự kiến tiến hành các đợt rà soát tiếp theo trong nửa cuối năm 2026.