Kiến tạo chỗ ở hay tích lũy tài sản?

Theo báo cáo mới nhất của ngành xây dựng, giá chung cư năm 2025 đã tăng thêm 20-30% so với năm 2024, trong đó có nơi tăng hơn 40% - Ảnh: Q.ĐỊNH

Kể từ đầu năm 2026 đến nay thị trường bất động sản, đặc biệt phân khúc nhà chung cư cao cấp trầm lắng hơn so với thời điểm cuối năm 2025 do lãi suất ngân hàng tăng mạnh lên tới 12 - 13% đối với các khoản vay mua nhà khiến những người có nhu cầu lướt sóng ngắn hạn chùn tay.

Phân khúc cao cấp đã chững nhưng giá nhà vẫn chưa hạ nhiệt trong khi chung cư thương mại vừa túi tiền thì bói không ra là một thực tế rất đáng lo ngại.

Theo báo cáo mới nhất của ngành xây dựng, giá chung cư năm 2025 đã tăng thêm 20-30% so với năm 2024, trong đó có nơi tăng hơn 40%. Đến cuối năm 2025 giá mở bán chung cư cao cấp tại Hà Nội và TP.HCM đều ở ngưỡng 80-90 triệu đồng/m2.

Những dự án vùng ven của Hà Nội đang chuẩn bị mở bán đều ở mức cao, có dự án dự kiến tới 90-98 triệu đồng/m2.

Còn đấu giá đất khu vực ngoại thành vẫn chưa hết nóng bỏng với giá trúng vượt 155 triệu đồng/m2 như xã Quốc Oai (Hà Nội) vừa qua - nơi cách hồ Hoàn Kiếm chừng 25km, khoảng một giờ di chuyển bằng ô tô.

Trong khi thời điểm hiện tại nhà ở xã hội mở bán chưa nhiều và không phải ai cũng mua được bởi những điều kiện ràng buộc về thu nhập, cư trú, nhà ở… Như vậy để sở hữu nhà vào thời điểm này là điều không hề dễ dàng ngay cả với những người có thu nhập ổn định.

Nếu chung cư thương mại vừa túi tiền tiếp tục vắng bóng thị trường, trong khi giá nhà chung cư cao cấp vẫn neo cao nhưng giao dịch nhỏ giọt sẽ dẫn đến tình trạng lệch pha, người bán và người mua không tìm thấy nhau.

Khi người mua, người bán đều đi trên hai con đường ngược nhau thì sẽ gây hại cho nền kinh tế, không dừng lại lĩnh vực bất động sản.

Trong khi hiện nay quản lý thị trường nhà cho thuê đang có phần lỏng lẻo, tự phát chủ yếu do người dân tự làm.

Như báo chí đã phản ánh lâu nay về thực trạng "ông chủ" tự ý tăng giá, kinh doanh cả giá điện, nước sạch, viễn thông và chi phí thu gom rác thải sinh hoạt…

Người đi thuê nhà cũng vậy tiện đâu thuê đó, không quan tâm đến chất lượng, điều kiện sống. Người thuê dường như chỉ quan tâm đến việc thuận tiện cho đi lại, phù hợp với túi tiền của họ. Còn hợp đồng thuê nhà thì mỗi bên đều có quyền bãi bỏ.

Có lẽ đã đến lúc phải kiến tạo một thị trường nhà cho thuê chuyên nghiệp để giải quyết nhu cầu ở cấp bách.

Giải quyết bài toán chỗ ở Nhà nước cần có chính sách khuyến khích về tài chính. Phát triển mạnh thị trường cho thuê, tạo điều kiện thuế thấp, khung pháp lý chuyên nghiệp, cụ thể hóa bằng các quy định của pháp luật.

Ví dụ cho thuê sau 3-5 năm mới được tăng giá bao nhiêu phần trăm đều phải tuân thủ theo khung hiện hành. Ưu tiên phát triển nhà thương mại vừa túi tiền, không khuyến khích phát triển dự án chung cư cao cấp. Bên cạnh đó đánh thuế nhà đất bỏ hoang theo đúng tinh thần nghị quyết số 18 (năm 2022) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Đối với nhà ở xã hội cũng cần định hướng ưu tiên cho thuê nhiều hơn nữa thay vì bán để sở hữu. Mở rộng các đối tượng được thuê nhà ở xã hội, đặc biệt ưu tiên gia đình trẻ, những người dưới 35 tuổi.

Nếu vận hành thị trường cho thuê chuyên nghiệp, minh bạch thì người dân có nhà để ở và Nhà nước cũng sẽ có nguồn thuế ổn định, bền vững.

Tóm lại, thị trường cho thuê là giải quyết chỗ ở, không phải sở hữu để tích lũy tài sản. Chính sách từ Nhà nước thúc đẩy thị trường nhà cho thuê chuyên nghiệp thì người trẻ cũng cần tìm tới những nơi đảm bảo điều kiện sống, thuận lợi phát triển công việc thay vì mải mê tích lũy tài sản bất động sản đầu tiên.