Ngân hàng, doanh nghiệp 'đổ bộ' vào các trung tâm tài chính quốc tế: Gia tăng khả năng thu hút vốn

Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC) đã chính thức ra mắt nhưng vẫn chờ hệ sinh thái rõ ràng hơn. Trong ảnh: các nhà đầu tư quốc tế tại lễ ra mắt VIFC-HCMC hồi tháng 2-2026 - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Theo các chuyên gia, việc tập trung các định chế tài chính tại Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) sẽ tạo ra tác động đáng kể tới khả năng thu hút vốn quốc tế và sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam.

Định chế tài chính nội địa đón đầu cơ hội tại IFC

Theo tài liệu trình đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Vietcombank dự kiến xin ý kiến cổ đông về chủ trương thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước hoạt động tại IFC. Định hướng ban đầu là thành lập ngân hàng con nhằm mở rộng quy mô và tận dụng cơ chế chính sách linh hoạt, qua đó từng bước tham gia các nghiệp vụ phức tạp hơn như tài chính xuyên biên giới, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài sản số.

VietinBank cũng cho biết đang nghiên cứu phương án thành lập NH con hoặc pháp nhân phù hợp để triển khai hoạt động tại IFC, đồng thời theo sát tiến độ xây dựng khung pháp lý và chờ phê duyệt từ NH Nhà nước.

Ở khối công ty chứng khoán, Công ty cổ phần Chứng khoán TP.HCM (HSC) dự kiến xin ý kiến cổ đông về việc thành lập công ty TNHH một thành viên để tham gia IFC tại TP.HCM.

Trước đó, tại Đà Nẵng, chính quyền địa phương đã trao giấy chấp thuận quan tâm cho 11 tổ chức tham gia IFC, trong đó có 5 ngân hàng thương mại gồm Vietcombank, VietinBank, Nam A Bank, HDBank và Vikki Bank.

Tại TP.HCM, danh sách 13 thành viên sáng lập và nhà đầu tư chiến lược công bố hồi tháng 2 cũng ghi nhận sự tham gia của nhiều ngân hàng như MB, TPBank, SHB, Nam A Bank và HDBank.

Mở dư địa cho sản phẩm tài chính mới

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành IFC TP.HCM (VIFC-HCMC), cho rằng việc tham gia IFC mở ra cơ hội phát triển nhiều mô hình kinh doanh và sản phẩm tài chính mới, vốn còn hạn chế trong khuôn khổ thị trường trong nước. IFC được thiết kế như một không gian tài chính mở, kết nối trực tiếp với thị trường vốn quốc tế và cho phép thử nghiệm sản phẩm trong cơ chế sandbox.

Các ngân hàng và công ty chứng khoán có thể mở rộng mạnh sang lĩnh vực ngân hàng đầu tư và thị trường vốn quốc tế, như bảo lãnh phát hành trái phiếu quốc tế, niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch quốc tế trong IFC, tư vấn M&A xuyên biên giới, quản lý quỹ toàn cầu hoặc cung cấp dịch vụ quản lý tài sản cho nhà đầu tư quốc tế.

Một hướng đi đáng chú ý là phát triển các công cụ tài chính phục vụ quản trị rủi ro. IFC có thể tạo điều kiện triển khai các sản phẩm phái sinh lãi suất, tỉ giá, hàng hóa - những lĩnh vực thị trường trong nước còn hạn chế, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Bên cạnh đó IFC mở ra dư địa cho các sản phẩm tài chính số dựa trên công nghệ blockchain, như token hóa tài sản, giao dịch chứng khoán số hóa, dịch vụ lưu ký tài sản số hay thanh toán xuyên biên giới. 

Các lĩnh vực tài chính chuyên ngành như hàng không, hàng hải, logistics, tài chính xanh cũng có thể hình thành, thay vì phụ thuộc vào các trung tâm tài chính khu vực như Singapore hay Hong Kong.

Việc phát triển các sản phẩm tài chính chuyên sâu không chỉ mở rộng hoạt động kinh doanh cho các định chế tài chính, mà còn góp phần gia tăng độ sâu, tính thanh khoản và hiệu quả của thị trường tài chính Việt Nam, tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Theo ông Huân, IFC sẽ là "cổng kết nối" dòng vốn quốc tế với nền kinh tế Việt Nam, mở ra cơ hội để các ngân hàng tham gia sâu hơn vào hệ thống tài chính khu vực Đông Nam Á thay vì chỉ phục vụ thị trường nội địa.

Trước hết IFC có thể hình thành một hệ sinh thái tài chính hoàn chỉnh, cho phép dòng vốn quốc tế tiếp cận trực tiếp các cơ hội đầu tư tại Việt Nam, thay vì thông qua các trung tâm trung gian trong khu vực. Điều này giúp giữ lại một phần đáng kể giá trị dịch vụ tài chính cho nền kinh tế.

Sự hiện diện của các tổ chức tài chính lớn cũng tạo hiệu ứng lan tỏa về niềm tin, nâng cao chuẩn mực quản trị, minh bạch và hệ thống đánh giá rủi ro của thị trường. IFC góp phần đa dạng hóa kênh huy động vốn, từ phát hành trái phiếu quốc tế, niêm yết cổ phiếu, đến thu hút vốn từ các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và nhà đầu tư tổ chức toàn cầu.

TS Khoa Tăng, giảng viên khoa kinh doanh Đại học RMIT, nhận định việc nhiều tổ chức tài chính phát tín hiệu tham gia IFC TP.HCM là tín hiệu tích cực.

Tuy nhiên "đắt giá" hơn nằm ở các cam kết cụ thể mà họ đưa ra. Theo ông, thành công trong giai đoạn đầu của VIFC-HCMC sẽ được đo bằng mức độ các tổ chức này mở rộng hoạt động thực chất, thay vì chỉ dừng ở sự hiện diện.

Ông Khoa Tăng cho rằng trong giai đoạn đầu, điều VIFC-HCMC cần tập trung không chỉ là quy mô, mà là định hình hành vi thị trường.

Từ kinh nghiệm quốc tế, ông nhận định thành công của các IFC như New York hay London không chỉ đến từ dòng vốn, mà còn từ việc hình thành những "thói quen" vận hành ổn định của thị trường.

Theo chuyên gia này, kỳ vọng trong giai đoạn đầu nên là khả năng chứng minh tính nhất quán trong điều hành và chính sách, qua đó hạn chế các thay đổi đột ngột. Đồng thời các định chế nước ngoài cần có môi trường hoạt động rõ ràng, không gặp mơ hồ về tuân thủ hay luồng vốn.