Lãi margin đắt hơn, loạt cổ phiếu chứng khoán biến động theo nhịp thị trường

Đã có một số cổ phiếu giảm trên 40% tính từ đầu năm 2026 - Ảnh: HỮU HẠNH

Cổ phiếu chứng khoán suy yếu, nhiều mã "thủng nền"

Việc VN-Index vừa đánh mất mốc 1.700 điểm đã kéo theo xu hướng suy yếu rõ rệt của nhóm cổ phiếu chứng khoán - vốn có độ nhạy cao với diễn biến thị trường.

Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, hàng loạt mã trong ngành đang giảm sâu, thậm chí đánh mất các vùng hỗ trợ quan trọng.

Tính đến hết phiên giao dịch 20-3.

Đáng chú ý, các mã như CSI (-46%) và APG (-44,7%) đang là những cổ phiếu giảm mạnh nhất, cùng mất trên 40% giá trị kể từ đầu năm 2026. Trong khi đó, nhiều cổ phiếu quen thuộc cũng ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể như VND và FTS giảm hơn 20%, VIX giảm khoảng 15%. Các "ông lớn" như SSI giảm trên 10%, còn HCM giảm khoảng 6,9%.

Tính chung toàn bộ 40 mã chứng khoán trên ba sàn, có tới hơn 80% số mã đang trong xu hướng giảm giá. Diễn biến điều chỉnh trên diện rộng của thị trường đã tác động trực tiếp tới nhóm cổ phiếu này, vốn phụ thuộc lớn vào dòng tiền giao dịch.

Áp lực duy trì hiệu quả hoạt động

Trong những năm gần đây, cho vay margin đã trở thành nguồn thu quan trọng nhất của nhiều công ty chứng khoán, vượt xa hoạt động môi giới.

Kể từ cuối năm 2024, đã có những quý lãi từ cho vay margin và ứng trước đạt gấp hơn 2 lần so với thu từ phí môi giới.

Với chiến lược kinh doanh chung là giảm phí hoặc miễn phí đang diễn ra trên toàn ngành, mảng môi giới hiện chỉ còn được xem là "sản phẩm phễu" giúp duy trì và thu hút sự chú ý của nhà đầu tư.

Mô hình hoạt động của các công ty chứng khoán ngày càng tiệm cận với ngân hàng, khi hiệu quả kinh doanh phụ thuộc lớn vào biên lãi (NIM) - tức chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay.

Đi cùng với đó, dư nợ margin toàn thị trường liên tục mở rộng. Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, dư nợ tại gần 40 công ty chứng khoán hiện đạt khoảng 390.000 tỉ đồng.

Trong đó một số đơn vị dẫn đầu như TCBS với gần 44.000 tỉ đồng, SSI khoảng 39.000 tỉ đồng. Các công ty khác như VPBankS và HCM cũng có quy mô cho vay tương đương trên 1 tỉ USD, trong khi nhiều đơn vị như VPS, MAS, ACBS, VCI, VIX, MBS đều ghi nhận dư nợ trên 10.000 tỉ đồng.

Những công ty chứng khoán thu được nhiều lãi từ margin nhất trong năm 2025.

Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là liệu đà mở rộng này có thể tiếp tục duy trì trong bối cảnh chi phí vốn gia tăng và các công ty buộc phải ưu tiên yếu tố hiệu quả.

Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc khối nghiên cứu và phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam - cho rằng biên lợi nhuận từ hoạt động margin của các công ty chứng khoán hiện đã khó có thể thu hẹp thêm.

"Nếu giữ nguyên hoặc giảm lãi suất cho vay, nhiều doanh nghiệp có thể không còn đảm bảo hiệu quả từ mảng kinh doanh cốt lõi này. Do đó việc tăng lãi suất đầu ra là cần thiết, nhất là khi nhiều công ty đã chấp nhận không có lãi từ hoạt động môi giới", ông Minh nhận định.

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Văn Trúc - Trưởng bộ phận phân tích Chứng khoán Quốc gia NSI - cho biết thanh khoản thị trường gần đây đã giảm gần 18%, phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư. Điều này không chỉ làm giảm vòng quay giao dịch mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu môi giới.