Lừa đảo trực tuyến: Giới trẻ dễ sa bẫy, bị tội phạm lợi dụng vì 'tâm lý mong manh'

TS Võ Tiến Lộc - Phó trưởng khoa kế toán - tài chính, Trường đại học Văn Hiến - Ảnh: T.P.

Số liệu thống kê cho thấy thiệt hại từ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam năm 2024 ước tính khoảng 18.900 tỉ đồng (hơn 700 triệu USD). Tuy nhiên số vụ được báo cáo chính thức chỉ chiếm một phần nhỏ so với thực tế.

Nguyên nhân là nhiều nạn nhân e ngại trình báo, hoặc cho rằng việc này không mang lại kết quả, nên chỉ chia sẻ như một bài học với người quen. Điều này gây khó khăn lớn cho công tác thống kê, cảnh báo và phòng ngừa.

Theo ghi nhận của ngân hàng, người trẻ - đặc biệt là sinh viên - là nhóm dễ bị nhắm đến do thiếu kinh nghiệm quản lý tài chính và còn chủ quan khi giao dịch trực tuyến.

Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh khuyến cáo giới trẻ cần tỉnh táo trước các kịch bản lừa đảo luôn biến hóa theo sự kiện thực tế. Kẻ xấu thường lợi dụng các mốc thời gian như ngày lễ, ngày kỷ niệm hoặc sự kiện giải trí đang được chú ý để giăng bẫy. Chẳng hạn dịp 8-3, chúng lợi dụng nhu cầu mua sắm, đặt hoa, quà tặng hay dịch vụ du lịch để thực hiện các cuộc gọi lừa đảo.

Đáng chú ý, hình thức mạo danh chiếm đến 90% số vụ việc - từ giả danh cơ quan chức năng đến các đơn vị cung cấp dịch vụ uy tín. Khi nạn nhân đã tin tưởng, kẻ xấu chuyển sang hăm dọa và thao túng tâm lý dựa trên điểm yếu cá nhân, như việc sử dụng chất cấm hoặc thuốc lá điện tử.

"Chính nỗi sợ bị nhà trường xử lý hay bị công an triệu tập đã khiến nhiều sinh viên mất phương hướng, dẫn đến những hành vi dại dột như tự dàn dựng cảnh bị bắt cóc để tống tiền gia đình. Chìa khóa để bảo vệ bản thân là giữ bình tĩnh, nhận ra các dấu hiệu bất thường và tuyệt đối không để nỗi sợ chi phối hành động trước những lời đe dọa thiếu căn cứ", đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh nhấn mạnh.

Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh phòng ngừa, tấn công tội phạm dùng công nghệ cao lừa đảo

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký công điện số 29 yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác phòng ngừa, xử lý hoạt động sử dụng công nghệ cao trên không gian mạng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.