23/02/2026 16:02

Tăng trưởng hai con số để thay đổi vị thế quốc gia

Trên thế giới chỉ có 34 trong số 142 nền kinh tế vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước thu nhập cao. Do đó tăng trưởng hai con số không chỉ là mục tiêu chính trị, mà còn là công cụ để thay đổi vị thế quốc gia.

Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương - nhận định như vậy trong cuộc trao đổi đầu xuân với Tuổi Trẻ về mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.

Tăng trưởng kinh tế đột phá hai con số không chỉ là mục tiêu mang tính chính trị, mà còn là công cụ để thay đổi vị thế quốc gia và hiện thực hóa khát vọng vươn mình - Việt Nam hùng cường.

Ông Nguyễn Đức Hiển

Xác lập mô hình tăng trưởng mới

* Thưa ông, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương là cơ quan được

Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương - Ảnh: DANH KHANG

- Đảng ta đã đặt hai mục tiêu chiến lược phát triển đất nước: đến năm 2030, nước ta sẽ trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt được các mục tiêu đó, yêu cầu tăng trưởng cao, liên tục và duy trì trong thời gian dài là rất cấp bách.

Xuất phát từ thực tiễn này,

Nhìn sang năm tới, kịch bản thương mại Việt Nam - Mỹ khó có khả năng chững lại. Lý do là Việt Nam vẫn đang chờ kết quả các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ, dự kiến tiếp tục và sẽ được chốt vào đầu năm 2026.

Thứ nhất, trong trường hợp kết quả đàm phán thuận lợi, mức thuế áp lên hàng hóa Việt Nam không cao hơn các thị trường cạnh tranh, và đặc biệt thấp hơn mức thuế dành cho Trung Quốc, doanh nghiệp sẽ có thông tin đủ rõ ràng để ra quyết định đặt hàng tại Việt Nam hoặc mở rộng sản xuất. Khi đó, xuất khẩu khó có khả năng chững lại và nhiều khả năng vẫn duy trì được đà tăng trưởng.

Thứ hai, chi phí sản xuất tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ giảm so với trước nhờ những cải cách mạnh mẽ và sâu rộng đã được triển khai trong thời gian qua và dự kiến tiếp tục trong thời gian tới. Khi chi phí kinh doanh giảm, hàng hóa Việt Nam sẽ trở nên cạnh tranh hơn.

Từ góc nhìn bên ngoài là thuế quan, và từ bên trong là cải cách trong nước, vẫn có cơ sở để lạc quan rằng Việt Nam có thể duy trì mức tăng trưởng xuất khẩu cao trong năm 2026.

Trả lời Tuổi Trẻ, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Vinh nhận định bức tranh xuất nhập khẩu hiện nay cho thấy vai trò rất lớn của khu vực đầu tư nước ngoài. Trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam, khoảng 2/3 kim ngạch đến từ các doanh nghiệp FDI.

Theo ông Vinh, đây là một kết quả tích cực trong chặng đường phát triển kinh tế của Việt Nam thời gian qua. Khu vực FDI đã góp phần quan trọng giúp Việt Nam thoát nghèo, tạo dựng năng lực sản xuất và từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy vậy, ông lưu ý kinh tế Việt Nam khi bước sang giai đoạn mới trong bối cảnh thuế quan, FDI không thể chỉ dừng lại ở mở rộng quy mô, mà cần được "nâng cấp" theo hướng chất lượng cao hơn, bền vững hơn và có hàm lượng chuyển giao công nghệ rõ nét hơn cho nền kinh tế trong nước. Ông Vinh cũng cho rằng câu chuyện nâng cấp của doanh nghiệp Việt cần được nhìn một cách thực tế hơn. "Doanh nghiệp nào cũng nói đến đổi mới, đa dạng hóa thị trường, nâng cấp chuỗi giá trị, nhưng trước hết là phải tồn tại", ông nói.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, doanh nghiệp Việt cần tự đánh giá lại vị trí của mình trong từng ngành hàng cụ thể để có chiến lược thích ứng phù hợp. Để thích ứng, theo ông Vinh, doanh nghiệp có thể tận dụng các giải pháp mang tính kỹ thuật và chiến lược như điều chỉnh nguồn cung nguyên liệu. Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp dệt may có thể gia tăng nhập khẩu bông, sợi từ Mỹ thay vì từ các thị trường khác, mức thuế khi xuất khẩu sang Mỹ có thể được giảm bớt.

Song song đó là yêu cầu nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm giảm chi phí, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng mới - ngay cả trong chính thị trường Mỹ.

Theo ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, chính sách tiền tệ phải được điều hành thận trọng, linh hoạt, không chạy theo mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn mà phải đảm bảo duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, trọng tâm là kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định lãi suất và tỉ giá. Tập trung kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng hợp lý, phù hợp với tốc độ tăng trưởng trong từng giai đoạn; hướng tín dụng tới các lĩnh vực, ngành nghề, dự án thuộc nhóm ưu tiên chiến lược. Kiểm soát chặt chẽ tăng trưởng tín dụng vào các lĩnh vực có nguy cơ rủi ro cao. Trong khi đó chính sách tài khóa được mở rộng một cách hợp lý, hiệu quả thông qua giảm thuế, phí cho người dân và doanh nghiệp nhằm tăng tổng cầu, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.