CEO Chứng khoán Kafi: AI và nâng hạng sẽ đào thải nhà đầu tư 'đánh theo cảm giác'
Theo CEO Kafi, sau nâng hạng sẽ liên tục xuất hiện cơ chế/sản phẩm mới, nhà đầu tư cá nhân dễ chịu bất lợi nếu vẫn tham gia kiểu truyền thống. Chưa kể, còn AI và giao dịch thuật toán khiến lợi thế tốc độ nghiêng về đội ngũ chuyên nghiệp.
Ông Trịnh Thanh Cần - Tổng giám đốc Chứng khoán Kafi - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Tâm lý FOMO,
Vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam tương đương khoảng 82% GDP - Ảnh: QUANG ĐỊNH
* Những cơ chế như bán khống, giao dịch T0, giao dịch trong ngày được nhà đầu tư háo hức chờ đợi. Theo ông, Việt Nam đã “đủ chín” để triển khai các cơ chế này chưa, và nên bắt đầu từ đâu để hạn chế rủi ro?
- Hiện nay hạ tầng giao dịch của chúng ta về cơ bản đã đủ điều kiện để triển khai các sản phẩm tiên tiến như bán khống và giao dịch T0.
Tuy nhiên trong giai đoạn đầu, việc áp dụng nhiều khả năng chỉ dừng ở mức thí điểm có kiểm soát, do hai cấu phần then chốt vẫn cần thời gian hoàn thiện: cơ chế vay - mượn chứng khoán và hệ thống bù trừ/kiểm soát rủi ro hậu giao dịch (CCP, quản trị vỡ nợ, giám sát thời gian thực).
Về tiến độ, hệ thống KRX đã vận hành, trong khi CCP dự kiến đi vào hoạt động đầu năm 2027 - đóng vai trò “xương sống” để mở rộng đòn bẩy và tăng vòng quay giao dịch nhưng vẫn đảm bảo an toàn hệ thống.
Về định hướng chính sách, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã đặt mục tiêu triển khai bán khống có kiểm soát từ năm 2026, theo nguyên tắc mở rộng đến đâu, kiểm soát rủi ro đến đó.
Do vậy bước đi phù hợp nhất là thí điểm bán khống trên một số cổ phiếu blue-chip, với sự tham gia của các công ty chứng khoán đáp ứng tiêu chuẩn về vốn và năng lực công nghệ, có thể triển khai ngay trong năm 2026.
Một lưu ý đặc biệt với nhà đầu tư sau nâng hạng
* Nếu thị trường trong 3-5 năm tới được nâng hạng và xuất hiện thêm nhiều cơ chế giao dịch mới, theo ông nhóm nhà đầu tư nào sẽ dễ “chịu thiệt” nhất nếu không thay đổi cách tham gia thị trường?
- Trong 3-5 năm tới, khi thị trường được nâng hạng và liên tục xuất hiện cơ chế/sản phẩm mới, nhà đầu tư cá nhân sẽ dễ chịu bất lợi nếu vẫn tham gia theo cách truyền thống.
Nguyên nhân chính đến từ quy mô vốn nhỏ, khả năng đa dạng hóa và chịu rủi ro hạn chế, trong khi chi phí sai nhịp ngày càng đắt đỏ.
Đồng thời, hệ sinh thái sản phẩm mở rộng (chứng quyền, giao dịch trong ngày, bán khống…) khiến thị trường phức tạp hơn, đòi hỏi hiểu sâu về dòng tiền, cấu trúc thị trường và mối liên hệ cơ sở - phái sinh.
Khi đó việc "đánh theo cảm giác" sẽ trở nên rủi ro vì thị trường phản ứng nhanh và ít cơ hội sửa sai.
Bên cạnh đó, AI và giao dịch thuật toán khiến lợi thế tốc độ, dữ liệu và kỷ luật nghiêng mạnh về các đội ngũ chuyên nghiệp.
Vì vậy xu hướng nhà đầu tư cá nhân tìm đến quỹ mở, ETF, sản phẩm ủy thác hoặc dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp sẽ tăng lên.
Cơ hội vẫn còn, nhưng sẽ thuộc về những người biết chọn cách tham gia phù hợp: giảm đòn bẩy, ưu tiên minh bạch - thanh khoản và "mua" năng lực phân tích thay vì đầu tư đơn độc.
* Trân trọng cảm ơn ông!
Mr.X30 Phạm Lưu Hưng: Chứng khoán năm mới sẽ tích lũy đi lên, thay vì tăng thẳng đứng