10/01/2026 16:02

Cướp biển lại hoành hành - Kỳ 2: Tàu nào dễ bị cướp biển tấn công?

Nghiên cứu xác định hai nguyên nhân chính dẫn tới tàu thuyền ở Đông Nam Á dễ bị tấn công gồm các yếu tố rủi ro từ tàu thuyền và các yếu tố rủi ro từ hành vi của bọn cướp biển.

11h30 ngày 3-8-2025, trong lúc tàu kéo HK Tug 8 của

Loại xuồng gỗ thường được cướp biển Đông Nam Á sử dụng - Ảnh: safety4sea.com

Cuối tháng 6-2024, nghiên cứu với tiêu đề "Phân tích rủi ro các vụ cướp biển tấn công tàu bè ở Hải quân Ấn Độ ra tay trấn áp nhóm cướp biển Somalia

Yếu tố rủi ro thứ tư xuất phát từ môi trường, đó là thời gian và gió mùa. 75% số vụ cướp biển ở Đông Nam Á xảy ra vào ban đêm.

Ban đêm thủy thủ đoàn đã nghỉ ngơi và trời tối ảnh hưởng đến tầm nhìn nên họ không thể phát hiện cướp biển. Nếu có phát hiện thì thời gian phản ứng cũng rất ngắn.

Ở Đông Nam Á, mùa gió tây nam vào mùa hè (từ tháng 6 đến tháng 8) thường có sóng to gió lớn, biển cực kỳ xấu sẽ ảnh hưởng đến khả năng ổn định tàu. Dù vậy, bọn cướp biển cũng bị yếu tố gió mùa ảnh hưởng vì chúng sử dụng xuồng ghe nhỏ bằng gỗ, do đó tần suất tấn công cũng sẽ giảm.

Nghiên cứu nêu trên đã phân tích các vụ cướp biển trong năm 2023 ở Đông Nam Á xảy ra từ tháng 1 đến tháng 3 và từ tháng 6 đến tháng 8. Lộ trình xuất phát từ Singapore được chia làm ba chặng gồm chặng qua eo biển Malacca, chặng từ eo biển Malacca đến Indonesia và chặng từ Indonesia đến Philippines.

Kết quả cho thấy từ tháng 1 đến tháng 3, tần suất cướp biển tăng từ Singapore đến eo biển Malacca và đạt đỉnh điểm khi đến eo biển Singapore.

Trong thời gian này, thời tiết vùng biển Singapore tương đối ổn định, ít sóng gió, tầm nhìn xa, vì vậy xuồng ghe của bọn cướp biển dễ tiếp cận mục tiêu. Khi tàu di chuyển đến Philippines, cướp biển không xảy ra trong vùng biển quốc tế nhưng đôi khi xảy ra ở ven biển.

Còn từ tháng 6 đến tháng 8, số vụ cướp biển giảm đáng kể. Dù vậy eo biển Malacca vẫn là khu vực dễ xảy ra tấn công. Thời gian này có gió mùa, mưa nhiều nên cướp biển hoạt động chật vật hơn. Ngược lại, Malaysia ít bị gió mùa ảnh hưởng do đó cướp biển vẫn có khả năng xảy ra.

Nghiên cứu nêu trên kết luận nguy cơ cướp biển tấn công trung bình sẽ lên cao nhất vào nửa đầu năm và thấp nhất vào nửa cuối năm. Từ nghiên cứu trên có thể tóm tắt như sau: Mục tiêu lý tưởng nhất của bọn cướp biển Đông Nam Á là tàu có mạn khô thấp di chuyển vào ban đêm trong khu vực cảng.

Vào tháng 1-2025, Hiệp định Hợp tác khu vực chống cướp biển và cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền tại châu Á đã ra mắt nền tảng học máy có chức năng phân tích dữ liệu về lịch sử cướp biển tấn công, mô hình thời tiết và thậm chí các trao đổi trên các trang web đen để dự báo các điểm nóng cướp biển với độ chính xác đạt 89%.

Sau 10 năm nằm im, cướp biển Somalia bắt đầu cướp tàu trở lại từ cuối năm 2023, sẵn sàng bắn rơi cả máy bay không người lái của hải quân Ấn Độ.

Cướp biển lại hoành hành - Kỳ 1: Tàu thuyền nín thở qua eo biển Singapore

Sau 10 năm yên ắng, nạn cướp biển đã bùng phát trở lại. Eo biển Singapore trở thành tuyến đường thủy nguy hiểm nhất thế giới. Cướp biển vịnh Guinea gia tăng bắt cóc.