Cần có Luật vỉa hè
Cần một "Luật vỉa hè", chuyển vai trò chính quyền từ "người xử phạt" sang "người kiến tạo" không gian kinh tế, giải bài toán trật tự, khai thác hiệu quả tài sản công, tạo nguồn thu bền vững, xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại...
Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng cần có Luật Vỉa hè để chuyển hoạt động buôn bán đường phố thành tài sản công - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Kinh tế 
TS Nguyễn Văn Phương (phải) và TS Trần Thị Mai Thành - Trường đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - Ảnh: NVCC
Bài học từ Singapore, Bangkok
Nhắc tới kinh nghiệm quốc tế, TS Trần Thị Mai Thành gợi ý lộ trình biến vỉa hè từ "gánh nặng" thành tài sản thông qua hợp pháp hóa có điều kiện và phân khu chức năng.
Ví dụ, Singapore là hình mẫu tiêu biểu với Hawker Centres - các khu ẩm thực mở tập trung có kiểm soát chặt chẽ người bán hàng. Qua đó, ẩm thực đường phố trở thành thương hiệu quốc gia và được UNESCO công nhận, chứng minh rằng trật tự cùng sinh kế hoàn toàn có thể dung hòa.
Tương tự, Bangkok (Thái Lan) áp dụng chính sách phân khu chức năng linh hoạt, cho phép kinh doanh theo giờ tại các khu vực du lịch và thu phí sử dụng không gian, tạo nguồn thu cải thiện điều kiện bán hàng và duy trì trật tự.
"Luật Vỉa hè sẽ là nền tảng pháp lý để định danh vỉa hè, lòng đường (trong phạm vi quy định) là tài sản kinh tế có khả năng khai thác. Điều này cho phép chính quyền định giá, áp dụng khung phí sử dụng và đưa hoạt động này vào hệ thống quản lý chính thức, chấm dứt việc buôn bán phi chính thức.
Luật còn tạo ra khung pháp lý thống nhất, minh bạch trong quy định xây dựng các phân khu chức năng như khu cấm, khu có điều kiện, khu quy hoạch tập trung", bà Mai Thành bày tỏ.
Trong khi đó, TS Nguyễn Văn Phương nhấn mạnh Luật Vỉa hè cần quy định rõ việc thu phí sử dụng vỉa hè theo nguyên tắc "ai sử dụng, người đó trả" (theo diện tích và thời gian). Nguồn thu này được công khai, ưu tiên tái đầu tư vào cải thiện hạ tầng vệ sinh, chiếu sáng, camera an ninh tại khu vực đó.
"Việc ứng dụng công nghệ số và hệ thống thanh toán điện tử là bắt buộc, giúp minh bạch, tối ưu hóa hiệu quả quản lý, giảm thiểu các vấn đề tiêu cực", ông Phương cho hay.
Cả hai chuyên gia kinh tế đồng tình rằng Luật Vỉa hè cần đề cao tính nhân văn, bền vững, tạo cơ chế để hộ kinh doanh nhỏ lẻ được cấp phép, đăng ký kinh doanh và bảo vệ sinh kế, đồng thời đảm bảo trách nhiệm về vệ sinh và trật tự đô thị.
Luật sẽ chuyển vai trò của chính quyền từ "người xử phạt" sang "người kiến tạo" không gian kinh tế, đồng thời giải bài toán trật tự, khai thác hiệu quả tài sản công, tạo nguồn thu bền vững và xây dựng hình ảnh Việt Nam hiện đại, văn minh, hội nhập.
Lực lượng chức năng vừa đi, vỉa hè bệnh viện lại bị tái chiếm