Trong chiến lược tăng trưởng hai con số, Việt Nam không thể chỉ dựa vào nguồn lực nội tại mà cần thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt là vốn gắn liền với khoa học, công nghệ và kỹ thuật.
Công nhân một công ty vốn FDI Hàn Quốc đang sản xuất đơn đặt hàng của một tập đoàn công nghệ lớn trong phòng sạch - Ảnh: NGUYỄN HIỀN
Mô hình "lao động giá rẻ" từng mang lại lợi thế trong quá khứ đang nhanh chóng lạc hậu. Để bứt phá, Việt Nam phải chuyển sang con đường phát triển dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại.
Chi phí tại Việt Nam ngày càng cao
Thời gian qua, không ít nhà đầu tư đã bắt đầu cân nhắc dịch chuyển sang các quốc gia khác trong khu vực như Tại sao Cần Thơ là trung tâm vùng nhưng thu hút vốn đầu tư FDI ít?Phải tăng liên kết giữa doanh nghiệp Việt với doanh nghiệp FDI
Thứ nữa là kiểm soát chi phí đất đai và hạ tầng. Nhà nước cần ban hành khung giá đất minh bạch, gắn với thị trường, đồng thời phát triển các khu công nghiệp mới ở vùng vệ tinh để giảm áp lực giá tại các trung tâm.
Song song, cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng logistics và năng lượng, giảm chi phí vận tải và sản xuất cho doanh nghiệp.
Trong khi đó, việc nâng cao năng suất lao động cần được xem trọng. Chính phủ cần đầu tư mạnh mẽ vào đào tạo nghề, kỹ năng số và khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Khi năng suất lao động tăng nhanh hơn tiền lương, chi phí nhân sự sẽ trở nên hợp lý và bền vững.
Cuối cùng, chúng ta cần thúc đẩy chuyển đổi số thực chất. Phải chuyển từ "số hóa thủ tục" sang "tái thiết kế thể chế", luật hóa nguyên tắc digital-by-default và once-only. Khi doanh nghiệp chỉ cần cung cấp thông tin một lần, và toàn bộ quy trình được xử lý online, chi phí giao dịch sẽ giảm mạnh.
Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Nếu không kiểm soát chi phí và cải cách thể chế, chúng ta sẽ dần mất lợi thế cạnh tranh trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Đây không chỉ là câu chuyện về chi phí, mà là lựa chọn chiến lược: hoặc tiếp tục dựa vào lợi thế cũ đang phai nhạt, hoặc bứt phá bằng cải cách thể chế và tái tạo lợi thế cạnh tranh mới.
Nhiều nước có chi phí thấp hơn Việt Nam rất nhiều
Trong khi Việt Nam còn loay hoay, nhiều quốc gia trong khu vực đã có những bước đi đột phá. Indonesia triển khai hệ thống Online Single Submission (OSS) từ năm 2018, cho phép doanh nghiệp nộp và xử lý hồ sơ hoàn toàn trực tuyến, rút ngắn thời gian cấp phép từ vài tháng xuống vài ngày. Đây là lợi thế cạnh tranh giúp Indonesia thu hút thêm nhiều dự án FDI, đặc biệt trong lĩnh vực pin và xe điện.
Singapore áp dụng triết lý "digital-by-default", coi dịch vụ số là mặc định. Nhờ nền tảng BizFile+ và MyInfo, doanh nghiệp chỉ mất 1-2 ngày để đăng ký kinh doanh, và người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần cho mọi thủ tục. Malaysia cũng gắn kết cải cách thể chế với đào tạo nhân lực, đầu tư mạnh vào giáo dục nghề và kỹ năng số, giúp doanh nghiệp giảm chi phí đào tạo và nâng cao năng suất lao động.
Vốn FDI vào Việt Nam tăng vọt trong 7 tháng do đâu?
Cục Thống kê cho biết tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký đầu tư vào Việt Nam 7 tháng vừa qua đạt hơn 24 tỉ USD, tăng 27,3% so với cùng kỳ năm trước.
Tại sao Cần Thơ là trung tâm vùng nhưng thu hút vốn đầu tư FDI ít?Phải tăng liên kết giữa doanh nghiệp Việt với doanh nghiệp FDI